‘Videogate’ zet WK schaken op stelten
Voor leken valt er niet veel te zien op de video, maar kenners kunnen met de beschikbare screenshots aan de slag om de strategie van Caruana te achterhalen. Foto: rr
Ook de vierde partij van het WK schaken tussen de Noorse wereldkampioen Magnus Carlsen en zijn Amerikaanse uitdager Fabiano Caruana in Londen eindigde in een geruisloze remise. Maar naast het bord sloeg een ware digitale bom in, met dank aan Youtube. Dit WK schaken zal vanaf nu nooit meer hetzelfde zijn.

Dinsdagochtend verscheen op Youtube een filmpje (van amper 2 minuten) van uitdager Caruana en zijn secondanten-team, met beelden van hun voorbereiding op de WK-match met Carlsen. Caruana die wat basketball speelt, wat met een wagen rondsnort … onschuldig allemaal.

Maar dan toont de video plots beelden van Caruana en zijn assistenten die zich over mogelijke schaakvarianten voor het WK buigen. Op een laptop verschijnen beelden van de openingen waaraan Caruana en zijn team vóór de tweekamp speciale aandacht besteedden. Je ziet hoe Caruana zich met zwart in de match wil verdedigen als Carlsen een partij zou beginnen met 1.d4 of 1.e4. En op het scherm van Caruana’s laptop verschijnen tientallen files met partijen uit de WK-match Carlsen-Karjakin (die Carlsen in 2016 won).

Gelukkig voor Caruana was de Youtube-video al na een kwartier van het internet verwijderd. Maar op het internet circuleren nog steeds screenshots die alerte kijkers maakten.

 

 

Caruana verkoos na de vierde partij geen commentaar te geven op wat schaakjournalist Gert Ligterink in De Volkskrant een pijnlijke blunder van iemand uit Caruana’s omgeving noemde.

Wist Magnus Carlsen van de video af voor hij aan de vierde partij begon? Op de persconferentie zei hij meesmuilend: ‘Wel, ik ga zeker die video eens bekijken.' Waardoor hij de lachers op zijn hand kreeg. ‘En dan neem ik daar een beslissing over.’ Weer ernstig voegde de Noor eraan toe dat hij ‘in alle eerlijkheid de video niet vooraf had gezien, maar ik weet wel van zijn bestaan af’.

Op de rustdag van de WK-match gonst het van de geruchten over het incident. Een grap of een blunder? Caruana had het zichtbaar ongemakkelijk op de persconferentie. De Amerikaan staat ook bekend als een correcte schaker, een grap lijkt dus onwaarschijnlijk.

Invloed op wedstrijd

Kan de uitgelekte video de uitslag van de match beïnvloeden? De Noorse grootmeester Jon Ludvig Hammer sluit het niet uit: hij wijst er fijntjes op dat in het Youtube-filmpje een variant verscheen die Caruana in de tweede partij effectief gebruikte. De Spaanse grootmeester Miguel Illescas wuift dat weg: ‘Als de video alleen maar toonde wat we op de screenshots zien, heeft het weinig belang. Dat is niet meer dan 1 procent van Caruana’s voorbereiding op de match.’

Psychologisch speelt de video duidelijk in het voordeel van de ervaren Carlsen. Of hij komt echt meer te weten of Caruana’s plannen door de video te bekijken. Of hij doet dat niet, maar Caruana kan er zich wel zorgen over maken. Youtube heeft het WK schaken alleszins veel meer pigment gegeven.