‘School mocht jongen met down niet weigeren’
Hans en Maxim De Mondt Foto: Bart Dewaele
Een basisschool is veroordeeld omdat ze een jongen met down afwees. Hoewel Maxim (10) er al vijf jaar zat, vond de school plots geen leerkracht meer die hem nog kon begeleiden. Ze adviseerde de ouders om hem van school te laten veranderen. De veroordeling is een belangrijk precedent, vindt het gelijkekansencentrum Unia. 'Het is het eerste vonnis dat zegt dat scholen leerlingen met een beperking niet zomaar kunnen weigeren.'

De ouders van Maxim De Mondt moesten in mei 2016 plots op zoek naar een nieuwe school voor hun zoon met het syndroom van Down. Maxim had bijna het eerste leerjaar afgerond in de school waar hij ooit begonnen was in de instapklas, toen de directie plots een gesprek vroeg met mama Babs De Wacker en haar man. 'De school had een rondvraag gedaan naar welke leerkrachten het jaar nadien wilden meewerken aan het traject van Maxim. Niemand, ook niet de juf bij wie hij in het eerste in klas zat, zag dat zitten. Het voelde alsof hij niet meer welkom was.' Dus veranderde Maxim van school. 'Hij is daar heel ongelukkig door geweest. Hij begreep niet waarom hij zijn vriendjes niet meer kon zien. Voor élk kind is dat moeilijk, maar zeker voor een kind met een beperking. '

Discriminatie, vond het gelijkekansencentrum Unia, en dus stapte het naar de rechtbank van Antwerpen. Die heeft de basisschool, openluchtschool Sint-Ludgardis in Schoten, nu veroordeeld tot een morele schadevergoeding van 650 euro. 'Dit is een belangrijk precedent', zegt Unia-directrice Els Keytsman. 'Want het is het eerste vonnis dat zegt dat ieder kind, met of zonder beperking, recht heeft op inclusief onderwijs. En het legt de verantwoordelijkheid bij de school: die kan leerlingen niet zomaar weigeren omdat leerkrachten hen niet willen opvangen. De school had de leerkrachten niet moeten vragen óf ze het nog zagen zitten om aan hem les te geven, wel hóé ze de werking anders konden organiseren voor Maxim. Er is geen moeite gedaan om te overwegen of het anders kon.'

'Weigering onder tafel'

Dat spreekt de school bij monde van advocaat Pieter-Jan Fierens tegen. 'Plots vielen de twee stagiaires die anders Maxim persoonlijk begeleidden, weg. Er was dus een alternatief nodig, want de ION-begeleider vanuit de overheid komt maar 5,5 uur per week langs. Hoe de school zoiets kon organiseren, was net de aanleiding van de rondvraag. De leraars wilden hem wel opvangen, maar konden niet omdat ze voor een eigen klas staan.'

Dat Maxim niet welkom was, ontkent de school. 'De school heeft vrijblijvend de ouders geadviseerd om op zoek te gaan naar een school die beter aan Maxims noden kon voldoen.'

Het vonnis stelt dat 'ondanks het feit dat de school Maxim nooit formeel heeft geweigerd, het niet wegneemt dat er een rondvraag is gedaan bij het lerarenkorps. Daaruit was duidelijk dat er geen leerkrachten te vinden waren die Maxim bijkomende ondersteuning wensten te geven, laat staan dat er iemand bereid was om hem in de klas te nemen. Dat komt neer op een weigering onder tafel.' De school overweegt nog om in beroep te gaan.

Hoe dan ook hoopt Unia dat deze uitspraak een signaal is voor andere scholen. 'Want dit gebeurt meer dan één keer. Ouders van kinderen met een handicap moeten gemiddeld vijf of meer scholen afgaan vooraleer ze ergens kunnen inschrijven. En we krijgen geregeld ouders over de vloer die van de school hoorden dat hun kind elders beter af zou zijn.' Vorig schooljaar kwam Unia zelfs 48 keer tussenbeide omdat een Vlaamse school weigerde maatregelen te nemen voor een leerling met een handicap.

Mama Babs is vooral opgelucht dat de rechter nu de boodschap geeft 'dat dit eigenlijk niet kan'. 'Wat ze Maxim aandeden, was niet leuk. Ze hebben zijn vriendjes afgepakt en zijn kansen ontnomen.'

Intussen zit Maxim in het vierde leerjaar. Opnieuw in een gewone school. 'Omdat het CLB aangaf dat Maxim de uitdagingen in het inclusief onderwijs net nodig heeft. Bovendien moet hij later ook meedraaien in een gewone maatschappij. En in die school lukt het wel. Hij is weer gelukkig, heeft veel vrienden en hoort er weer gewoon bij.'

Crevits bestudeert vonnis

Vlaams minister van Onderwijs Hilde Crevits (CD&V) heeft een advocaat aangesteld om de zaak te volgen. Ze wil het vonnis nu eerst grondig bestuderen. 'Het is altijd jammer als scholen en ouders samen geen gepaste oplossing vinden in het belang van een leerling. En het is belangrijk dat ieder kind het gepaste onderwijs krijgt. Dat kan in het gewoon onderwijs zijn of in het buitengewoon.'

Het onderwijsnetwerk Katholiek Onderwijs Vlaanderen zegt dat het ­scholen ondersteuning geeft om het reglement zo goed mogelijk te ­volgen. 'Maar voor veel scholen is het nog ­zoeken.'