Brusselaars krijgen geen elektriciteit, want buren zijn slechte betalers
Foto: Marc herremans

Een vrouw uit Sint-Pieters-Leeuw die aan het bouwen is in Anderlecht, krijgt voor haar nieuwe stek geen energiecontract bij Luminus. De reden? Het risico op wanbetaling bij klanten die in Brussel wonen, is te groot. ‘Dus bedienen we hen niet meer.’ De vrouw dient een klacht in bij Unia. ‘Dit is pure discriminatie.’

Ze woont in Sint-Pieters-Leeuw, dat is Vlaams-Brabant. En Nathalie De Vits (42) bouwt een appartement een paar honderd meter verderop: in Anderlecht. ‘En door die paar honderd meter ben ik plots veranderd van een normale vrouw in een soort wanbetalende paria die niemand meer wil’, zegt ze.

Het appartement is nog in volle aanbouw, en toen ze energieleveranciers Luminus en Eneco belde om de elektriciteit aan te sluiten, kreeg ze twee keer hetzelfde antwoord: njet.

‘De telefoniste zei me dat inwoners van postcodes 1000 tot 1120 een te hoog risico op wanbetaling vormen, en dat ik daardoor geweigerd werd’, zegt ze. ‘Ik vind dat stuitend: een hele groep mensen wordt gediscrimineerd op basis van zijn postnummer en van de algemene veronderstelling: het zijn allemaal wanbetalers. Elektriciteit is toch een basisvoorziening, die je vrij moet kunnen kiezen. Nu word ik gedwongen tot een duurder contract van Engie Electrabel. En voor mijn huis vijfhonderd meter verder in Sint-Pieters-Leeuw heeft niémand mij die vraag ooit ­gesteld.’

De vrouw diende een klacht in bij het gelijkekansencentrum Unia, dat haar vraag nu bekijkt.

‘Geen discriminatie’

‘Er is nochtans geen sprake van discriminatie’, vindt Nico De Bie van EDF Luminus. ‘Sinds begin dit jaar bieden we inderdaad geen nieuwe contracten meer aan aan particulieren in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. Maar de wet laat ons dat ook toe: je moet niet in elk Gewest actief zijn. En de wetten verschillen in Vlaanderen, Brussel en Wallonië.’

Het grote verschil zit in de ­bescherming van klanten, en vooral van mensen die hun factuur niet kunnen betalen. ‘De invorderingsprocedure om je geld te krijgen is bijzonder zwaar als een klant niet betaalt: dat duurt meer dan een jaar.’

In Vlaanderen daarentegen kan je leverancier je contract al opzeggen als je twee maanden niet betaalt. ‘Wij pleiten in Brussel ook voor een soepeler invordering’, zegt De Bie.

Zijn er dan zoveel meer wanbetalers in Brussel dan in Vlaanderen? ‘De armoedecijfers liggen sowieso hoger’, zegt Philippe De Vuyst, de Franstalige ombudsman voor energie. ‘En de klanten in Brussel zijn effectief beter beschermd dan in Vlaanderen. Het resultaat is dat energieleveranciers er hun handen van aftrekken en de Brusselse klanten dus minder keuze hebben. Is dat discriminatie? Neen, het is het jammere gevolg van de vrijemarktwerking.’