Open VLD haalt slag thuis: regeling fiscale klokkenluiders genekt
Minister van Financiën Van Overtveldt: zijn voorontwerp werd ter elfder ure bijgestuurd. Foto: BELGA

Open VLD heeft met succes alle zeilen bijgezet om het voorontwerp van wet dat de fiscus extra wapens zou geven, bij te sturen. Twee in het oog springende maat­regelen sneuvelden na een verbeten strijd die al eind september was ingezet maar afgelopen donderdag zijn hoogtepunt bereikte.

De vergoeding voor klokkenluiders én de verplichting voor belastingplichtigen om mee te werken aan een fiscaal onderzoek op straffe van een dwangsom, verdwenen te elfder ure uit het ­voorontwerp van minister van Financiën Johan Van Overtveldt (N-VA).

De klokkenluidersregeling bepaalde dat wie de fiscus op het spoor zette van fraudemechanismen en daardoor zelf schade leed – bijvoorbeeld door ontslag – vergoed zou kunnen worden. Het voorontwerp wilde ook sancties invoeren voor wie onderzoek of visitatie door de fiscus verhindert. Maar door verzet van de Vlaamse liberalen verdween de dwangsom voor onwillige belastingplichtigen uit het ontwerp. Wel werd er weerhouden dat derden die weigeren info te verstrekken aan de fiscus een hogere boete zouden kunnen krijgen.

Perverse neveneffecten

Volgens Thomas Vanwing, de woordvoerder van Open VLD in de Kamer, was het voorontwerp te veel een selectieve lezing van de aanbevelingen van de Panama-commissie en was er sprake van perverse neven­effecten. Anderen zeggen dan weer geschokt te zijn dat Open VLD het spel zo hard speelde. De partij wordt ervan beschuldigd de teksten gelekt te hebben naar het advocatenkantoor Tiberghien, nog voor de ministers de voorstellen hadden gezien. Dat kantoor schreef vervolgens een zeer kritisch artikel in Fiscale Actualiteit.

Afgelopen donderdag liepen bij overleg op de kabinetten de emoties hoog op. Daar werden de teksten politiek besproken met de bedoeling die de volgende ochtend te laten bekrachtigen door de kern en de ministerraad. De discussies waren zo heftig dat de kabinetschefs zelfs een tweede keer moesten samenkomen. Er werd geroepen en deuren werden dichtgeslagen. Uiteindelijk concludeerde het kabinet-Van Overtveldt ’s avonds dat bijsturing nodig was.

‘Voor de volgende regering’

Met de gemeenteraadsverkiezingen voor de deur koos de minister van Financiën voor de zachte landing. De volgende ochtend pakte hij op de kern uit met een compromisvoorstel. Dat ging nog altijd uit van een extra opbrengst van 150 miljoen uit de strijd tegen belastingfraude, alleen was de samenstelling anders.

Ferry Comhair, de woordvoerder van Van Overtveldt, nuanceert de problematiek. ‘Je legt maatregelen op tafel en vervolgens bekijk je wat politiek haalbaar is. Wat beslist is, is niet niks.’ Volgens Comhair is er voor de financiële sector al een klokkenluidersregeling ingevoerd. Ze bestaat ook in de sociale sector. ‘Het concept is breed toepasbaar, daarom willen we dat eerst verder uitwerken’, zegt hij. Op korte termijn zal dat niet gebeuren. ‘Het zal voor de volgende regering zijn’, zegt een betrokkene.