Finse ex-premier daagt Weber uit over Orban
Alexander Stubb. Foto: AFP

Alexander Stubb heeft de ambitie om Spitzenkandidaat namens de EVP te worden. Hij speelt zijn ervaring en hardere houding tegen Orban uit tegen zijn Duitse tegenkandidaat.

Op hun congres in Helsinki op 7 en 8 november hebben de Europese christendemocraten de keuze tussen twee figuren als hun kandidaat om Jean-Claude Juncker op te volgen als voorzitter van de Commissie: de Duitser Manfred Weber en de Fin Alexander Stubb.

De Finse politicus kan zijn rijke carrière uitspelen tegen de Duitse EVP-fractieleider in het Europees Parlement die nooit een uitvoerend mandaat bekleedde. Stubb, een geoefende triatleet, was minister van Buitenlandse Zaken en Financiën én premier van zijn land. Sinds augustus 2017 is hij vicevoorzitter van de Europese Investeringsbank.

Hij probeert zich ook te onderscheiden van Weber door een harder standpunt in te nemen over Viktor Orban, premier van Hongarije en enfant terrible binnen de EVP. In een interview met de Financial Times pleit Stubb voor een discussie in Helsinki over de uitzetting van Fidesz (de partij van Orban) uit de EVP. ‘Ofwel zijn ze met ons, ofwel gaan ze eruit. De regels moeten gevolgd worden’, aldus Stubb.

Maar die regels schrijven wel voor dat een uitzetting pas mogelijk is als zeven partijen uit vijf verschillende landen dat vragen. Weber laat de deur voorlopig nog open voor Orban en geeft hem nog een kans om de omstreden wetgeving inzake ngo’s en de Open European University te herzien.

Macron als bondgenoot

‘Meer dan ooit hebben we nood aan een sterke verdediging van de Europese waarden’, zegt Stubb in zijn brief waarin hij zijn kandidatuur aankondigt. Hij pleit ook voor meer solidariteit inzake migratie en het bestuur van de eurozone, en steekt niet weg dat hij in Emmanuel Macron een bondgenoot ziet - ook al werkt de Franse president aan een nieuwe pro-Europese beweging waarbij de liberalen zich zouden aansluiten. ‘Het is niet omdat hij geen deel uitmaakt van de EVP dat hij niet een van ons is’, zegt Stubb in de FT.

De kans dat hij het haalt van Weber, is eerder klein. De Duitser heeft de voorbije weken al heel wat steunbetuigingen binnengehaald, onder meer van kanselier Angela Merkel en Orban. Wat ook in Stubbs nadeel kan spelen, is zijn verdediging van het Europese bezuinigingsbeleid na het uitbreken van de financiële crisis.

Barnier houdt zich klaar

De Fransman Michel Barnier, die de Brexit-onderhandelingen leidt namens de EU, kondigde vrijdag aan dat hij geen Spitzenkandidaat is namens de EVP. Hij wil zich concentreren op zijn huidige taak. Maar Barnier zei er niet bij dat hij geen voorzitter van de Commissie wil worden. Volgens bronnen binnen de EVP hoopt Barnier dat men vroeg of laat bij hem uitkomt als blijkt dat de Europese leiders weigeren de EVP-Spitzenkandidaat voor te dragen als opvolger van Juncker, of als Weber geen meerderheid achter zich krijgt binnen het Europees Parlement.