Kris Peeters: ‘Geen circulatieplan, wel kijken of we uit Gent lessen kunnen trekken'
Kris Peeters Foto: BELGA
De Antwerpse N-VA-schepenen Koen Kennis (mobiliteit) en Nabilla Ait Daoud (leefmilieu) noemen het ‘niet verwonderlijk’ dat er op heel wat plekken in Antwerpen grote concentraties stikstofdioxide worden gemeten. CD&V-lijsttrekker Kris Peeters noemt de meetresultaten 'heel zorgwekkend', maar pleit toch ook niet meteen voor een Antwerps circulatieplan.

‘Antwerpen is een havenstad, een maritieme cluster en een knooppunt van internationaal verkeer. Antwerpen is de logistieke draaischijf van Europa en het grootste maritiem industriële complex ter wereld. Dus verwondert het niet dat er grote concentraties stikstofdioxide op plaatsen als de Ring, in de haven en bij de petrochemie worden gemeten’, stellen de Antwerpse N-VA-schepenen Koen Kennis (mobiliteit) en Nabilla Ait Daoud (leefmilieu) in een persbericht.

‘Leefbaarheid is bovendien meer dan enkel luchtkwaliteit’, vindt Kennis. ‘Economie en ecologie moeten hand in hand gaan. We zetten grote stappen vooruit op het vlak van duurzaamheid, zowel in de industrie als de bouw- en transportsector. De werken Oosterweel, Leien en Noorderlaan trekken de mobiliteit vlot. Antwerpen geraakt verlost van de files. Een goede doorstroming wordt terecht genoteerd als belangrijke bijdrage voor de luchtkwaliteit, en wij lossen dat op.'

De N-VA’ers zeggen verder dat het Antwerpse stadsbestuur wel degelijk ‘een breed luchtkwaliteitsbeleid’ voert. ‘Samen met de Vlaamse overheid en het Havenbedrijf voeren we een actieplan met meer dan honderd maatregelen, gericht tegen fijn stof en stikstofdioxide.’

 

Volgens Ait Daoud blijkt uit de resultaten van Curieuzeneuzen dat Antwerpen wel degelijk op de goede weg is, ook al daalde de uitstoot in de binnenstad er met slechts zes procent - waarvan dan nog slechts de helft wordt toegeschreven aan de lage-emissiezone (LEZ).

‘Wij voerden in februari 2017 als eerste stad in Vlaanderen een lage-emissiezone in. De daling van stikstofdioxide is het grootst in de binnenstad, waar die zone van kracht is. Curieuzeneuzen bevestigt dus dat onze lage-emissiezone werkt. Er loopt nu een studie naar het nut, de haalbaarheid en impact van een uitbreiding van die zone.’

Kennis: ‘Het stadsbestuur heeft met Vlaanderen en verschillende burgerbewegingen bovendien een Toekomstverbond gesloten, waarmee de overkapping van de Ring een feit wordt’, klinkt het verder. ‘Die overkapping is een enorme opportuniteit voor Antwerpen. Terwijl anderen decennialang hebben getreuzeld, zijn wij erin geslaagd het grootste leefbaarheidsproject van de eeuw naar Antwerpen te halen.’

'Opnemen in bestuursakkoord'

‘De resultaten van CurieuzeNeuzen baren mij heel grote zorgen. Niemand had dit zo erg ingeschat. Het moet een prioriteit worden in het nieuwe bestuursakkoord’, zegt Antwerps CD&V-lijsttrekker Kris Peeters. ‘We moeten een luchtkwaliteitsplan voor Antwerpen opstellen. Daarvoor is samenwerking met verschillende overheden nodig, want dit probleem overschrijdt Antwerpen. Antwerpen kan dit niet alleen oplossen.’

 

Peeters: ‘In ons programma pleiten wij onder meer voor een uitbreiding van de LEZ, gezonde publieke ruimtes, een onthardingsplan (beton of asfalt definitief uitbreken ten voordele van groene zones, red.) en groene logistiek. Dat kunnen bouwstenen zijn, want dat alleen zal niet voldoende zijn. Geen enkele partij heeft vandaag in haar verkiezingsprogramma een afdoend antwoord om dit probleem op te lossen. Alle partijen moeten een tandje bijsteken.’

‘Neen, een circulatieplan zoals Gent staat inderdaad niet in ons programma. Antwerpen is dan ook Gent niet. Antwerpen is op vele vlakken specifiek, maar we moeten wel kijken of we uit Gent lessen kunnen trekken. De knip van de Leien permanent maken, dat lost het probleem niet op.’

‘Geen andere keus dan mobiliteitsplan’

‘Je moet geen deskundige zijn om te weten dat de luchtkwaliteit in Antwerpen slecht is, maar dit wordt nu nog eens duidelijk bevestigd’, zegt Wim Van Hees van de Antwerpse actiegroep Ademloos.

‘België is nu eenmaal een heel slecht land als het over luchtkwaliteit gaat. Per inwoner hebben we tweemaal zoveel straten als in Nederland, bovendien blijven we een dieselland bij uitstek. Die verzadiging is in Antwerpen nog groter.

‘Het is heel duidelijk dat de situatie in Gent beter is dan in Antwerpen’, vervolgt Van Hees. ‘De lage-emissiezone in Antwerpen kan de vergelijking niet doorstaan met het Gentse circulatieplan. De auto moet gewoon uit de stad geweerd worden. Soms moet je beslissingen durven nemen die op het eerste gezicht op weerstand stoten. In Stockholm heeft men ondanks veel protesten een circulatieplan ingevoerd, met de belofte om een half jaar later de bevolking te horen. Die was toen helemaal voor en dat zou vandaag in Gent niet anders zijn. Ook in Antwerpen zit er niks anders op dan een mobiliteitsplan in te voeren.’

‘Ook vervuilende schepen weren uit haven’

‘Hopelijk is vandaag duidelijk geworden dat het niet gaat om een keuze tussen een lage emissie zone en een circulatieplan. Beide maatregelen moeten gecombineerd worden’, zegt Wouter Van Besien, lijsttrekker van Groen in Antwerpen.

‘De vuile auto’s moeten uit de stad blijven en tegelijkertijd moeten er minder auto’s de stad in. Dat moet uiteraard gepaard gaan met grote investeringen in openbaar vervoer. Wij pleiten daarnaast ook voor een lage-emissiezone in de haven. De meest vervuilende schepen moeten geweerd worden. En als je dan ook nog de ring overkapt, zet je al een erg grote stap.’

'Slim, autoluw centrum'

Kandidaat-burgemeester Philippe De Backer (Open VLD) ziet geen graten in een circulatieplan, maar denkt dat een betere doorstroming al veel zal oplossen. 

'Gezonde lucht is een basisrecht. De Ring, de slechte doorstroming en de haven zijn de pijnpunten. Laten we dit aanpakken met de overkapping, een autoluw centrum en de LEZ op de Noordzee en Schelde. Ik wil dat mijn kinderen gezond kunnen opgroeien, net zoals elke Antwerpenaar. Schone lucht in onze stad betekent onder meer een grondige evaluatie en uitbreiding van de Lage Emissie Zone naar de districten. De Ring overkappen we volledig. Die twee gaan voor mij hand in hand.'

De Backer pleit pleit verder voor een slim autoluw centrum: 'Niet met betonnen palen, maar zoals in Mechelen met een slim systeem. Bewoners houden toegang, familie kan op bezoek komen. Maar leveringen door zwaar vrachtverkeer gebeuren moeten buiten de schooluren.' Bovendien moeten we ook werk maken van meer groen in onze stad: 'Bomen zijn een geweldige luchtfilter. We moeten onze parken verzorgen, eventueel opnieuw aanleggen. Waar mogelijk planten we groen. Dat is goed voor lucht én de opwarming.'

De overheid, en dus Stad Antwerpen, moet voor De Backer het goede voorbeeld geven: “Ik wil dat de Stad Antwerpen tegen 2024 een volledig klimaatneutrale organisatie is.' De Backer, die momenteel Staatssecretaris voor de Noordzee is, stelde al een LEZ op de Noordzee in. Schepen die doorvaren naar Antwerpen doen dat op schonere brandstof met minder zwavel- en stikstofuitstoot. 'Door schepen beter te controleren en normen op te leggen op zee, verbeteren we de luchtkwaliteit én de leefbaarheid op land, en zeker in Antwerpen, via onze haven.'

'Discriminatie'

Het burgerplatform Vlaanderen-Ecomobiel  pleit voor een Vlaamse aanpak die het lokale niveau overstijgt. Niemand van de bewindvoerders heeft het lef omwille van electorale motieven om een degelijk voorstel voor heel Vlaanderen te poneren, klinkt het. 'De enige optie om daadwerkelijk iets te doen aan onze luchtkwaliteit, is de onmiddellijke invoering van een een Vlaamse Lage Emissie Zone in plaats van al die lokale probeersels en lapmiddeltjes', zegt Paul Schietekat. 'Waarom mag de luchtkwaliteit in de steden trouwens aangepakt worden en moeten de mensen op de parking maar verrotten in fijn stof? Daar zit toch geen logica achter? Pure discriminatie is dat allemaal.'