Gemeenteraadsverkiezingen

Uw nieuwe burgemeester kan
geen big spender zijn

29 september 2018cv/jir/wle

De nieuwe burgemeesters beschikken in 2019 gemiddeld over 46 euro per inwoner om nieuw beleid te voeren.

Het zal kriebelen bij de nieuwe burgemeester in 2019 om hun gemeente onder handen te nemen. Maar de vrije financiële ruimte die ze hebben om eigen beleid te voeren is eerder beperkt. De Vlaamse overheid kijkt strikt toe dat de gemeenten en steden hun financiën onder controle houden. Bepalend daarbij is de zogenoemde autofinancieringsmarge. Die geeft aan hoeveel financiële ruimte een gemeente overhoudt na zijn gewone dagelijkse werking en na het betalen van de jaarlijkse aflossing van leningen om bijvoorbeeld te investeren in infrastructuur.

Die marge bedraagt volgens de plannen van de gemeenten in 2019 gemiddeld 46 euro per inwoner. Dat is geld dat rechtstreeks kan gebruikt worden om belastingen te verlagen, te investeren of als hefboom om leningen aan te gaan. In vijftien gemeenten is er helemaal geen marge of is de marge zelfs negatief. De Vlaamse overheid wil dat elke gemeente op het einde van zijn meerjarenplanning – die vaak tot 2020 loopt of langer – uit de rode cijfers is.

’Let wel, het is niet omdat een gemeente een hoge marge heeft dat ze een beter beleid voert dan een gemeente met een lagere marge’, zegt Mieck Vos, algemeen directeur van de VVSG. ‘Het kan zijn dat die gemeente haar geld opgepot heeft en amper heeft geïnvesteerd in de voorbije bestuursperiode. Daar hebben de burgers ook niets aan. Steden als Genk hebben de afgelopen jaren een erg actieve investeringspolitiek gevoerd. Maar dat vertaalt zich wel in een lagere autofinancieringsmarge.’

Om snel nieuwe extra beleidsruimte te creëren zit er voor de nieuwe burgemeester niets anders op dan te snoeien in de relatief vaste kostenposten, zoals het personeel of werkingsmiddelen, of de belastingen te verhogen. Maar wat de meeste burgemeesters de grootste zorgen baart is de pensioenbom die op hen afkomt. De gemeenten draaien immers zelf op voor de pensioenen van hun statutaire ambtenaren.

 

 

 

Hoe zijn we tewerk gegaan?

Alle financiën van de 308 Vlaamse gemeenten (meerjarenplannen, begrotingen en jaarrekeningen) zijn te consulteren op de website van het Agentschap Binnenlands Bestuur (ABB). De Standaard heeft voor elke gemeente naar het meerjarenplan gekeken en daarbij de foto gemaakt voor de autofinancieringsmarge (AFM, of vrije investeringsruimte) voor het jaar 2019.

Het AFM-bedrag uit de databank is door ons omgerekend naar een bedrag per inwoner.

Opgelet: de cijfers slaan op de meerjarenplanning van de gemeentebesturen, niet op die van OCMW’s of autonome gemeentebedrijven.