Ook octopussen zeggen ja tegen MDMA
Foto: BELGAIMAGE

Octopussen zijn doorgaans schuwe dieren die sociaal contact vermijden, ja, zelfs agressief zijn. Tot je hen MDMA geeft, zo blijkt uit nieuw wetenschappelijk onderzoek.

‘Alle tieners zeggen ja tegen MDMA’, zo zingen de Nederlandse rappers Ronnie Flex en Lil’ Kleine in hun zomerhit ‘Drank en drugs’ uit 2015. Wetenschappers aan de vermaarde Johns Hopkins University School of Medicine vroegen zich onlangs echter af of dat ook geldt voor octopussen.

In het kader van een onderzoek naar sociaal gedrag kregen de weekdieren MDMA voorgeschoteld, de werkzame stof in xtc-pillen. Het doel van het onderzoek? De eeuwenoude mechanismes bestuderen die achter sociaal gedrag schuilgaan, zo klinkt het althans bij de wetenschappers.

‘Octopussen zijn ontzettend slimme dieren. Ze vinden hun weg door doolhoven en kunnen bokalen met voedsel open schroeven. Anderzijds staan ze bekend als enorme eenzaten, zelfs als agressievelingen’, zegt neurowetenschapper en hoofdonderzoeker Gül Dölen tegen The Guardian. ‘Het is bijvoorbeeld niet vreemd dat de ene octopus de andere opvreet. Zelfs tijdens de voortplanting zal een mannelijke octopus zo snel mogelijk het vrouwtje bevruchten en meteen weer vertrekken, omdat hij anders door haar kan worden aangevallen.’

Flirterig gedrag

Dölen: ‘Wij wilden daarom wel eens weten of octopussen in staat zijn ook sociale dieren te worden. En MDMA is daar het perfecte hulpmiddel voor. Na inname van MDMA wordt ons brein namelijk overspoeld door serotonine, een neurotransmitter die onder meer de slaap en het zelfvertrouwen, maar ook de stemming beïnvloedt.’

Voor hun studie plaatsten de onderzoekers octopussen in drie verschillende tanks. In elk van die tanks was een doorgang naar een andere ruimte. In het eerste geval was die ruimte leeg, in het tweede geval stond er een plastic actiefiguurtje in, en in het derde geval een kooi met een andere octopus.

En wat blijkt? Wanneer de octopussen die in de tanks werden losgelaten eerst MDMA hadden gekregen, brachten ze veel meer tijd door in de ruimte met de andere octopus, dan wanneer ze niet onder invloed waren. ‘Sterker nog, in plaats van hun soortgenoot op agressieve wijze te benaderen, werden ze erg flirterig’, zegt Dölen. ‘Ze begonnen de kooi te knuffelen en toonden lichaamsdelen die ze normaal gezien niet aan een andere octopus zouden laten zien.’

Wat hebben we nu geleerd?

Het antwoord op de onderzoeksvraag of octopussen onder invloed van drugs sociale dieren kunnen worden, is dus zonder enige twijfel ‘ja’. Maar wat leren we daar nu uit?

Om te beginnen dat de serotonine ook in onze hersenen wel eens een veel grotere invloed zou kunnen hebben op sociaal gedrag, dan tot voorheen werd aangenomen, concluderen de onderzoekers. ‘Maar nu is er ook extra bewijs dat veel meer dieren in staat zijn emoties en empathie te tonen, dan tot voorheen werd aangenomen’, zegt professor David Nutt, verbonden aan het Imperial College in Londen. ‘Empathie en emotie zijn geen menselijk kenmerk, en zelfs geen kenmerk dat enkel is voorbehouden voor zoogdieren.’