Herk-de-Stad: kleine stad met grote belangen
Het nieuwe gemeentebestuur zal moeten zoeken naar een herbestemming van het Jessa-ziekenhuis.
Het zijn geen grote projecten die in het Limburgse Herk-de-Stad de tongen in beweging brengen. Bij de verkiezingen van oktober wordt vooral uitgekeken hoe het Game of Thrones er zal verlopen. Of hoe in een kleine stad ook grote belangen meespelen.

Wat staat er op het spel?

Nadat de socialisten dertig jaar lang de sjerp in handen hadden, haalde uittredende burgemeester Danny Pauly in 2012 opnieuw de meeste voorkeurstemmen (1.684). Maar het was Bart Gruyters (CD&V) die met amper 395 voorkeurstemmen de sjerp wist te bemachtigen. De SP.A bleef met negen zetels de grootste partij. Maar met drie zetels zat de CD&V op de wip en koos voor een coalitie met N-VA Nieuw (zeven zetels) en VLD (vier zetels). De burgemeesterspost was de pasmunt. Advocaat Gruyters omgorde de sjerp en werd meteen bedacht met titel ‘minst populaire politicus van Vlaanderen’. Niet minder dan twintig andere Herkse kandidaten hadden meer voorkeurstemmen achter hun naam gekregen.

Hoe heeft de vorige coalitie het er vanaf gebracht?

Dit machtsspel weegt opnieuw op de komende verkiezingen. De coalitie sloot in 2012 immers een bestuursakkoord van 12 jaar. En de vraag is of dit standhoudt. Het bestuur reed een parcours zonder uitschieters en zonder brokken. Lijsttrekker Karolien Grosemans van N-VA is intussen Vlaams Parlementslid en gaat nu ook voluit voor het burgemeesterschap. Maar op een debat van Het Belang van Limburg gaf ze begin september aan dat ze vreesde dat ze uit de coalitie zal worden geduwd. Omdat de N-VA zelf al een voorakkoord heeft met SP.A, klonk de reactie bij Open VLD.

De SP.A komt nochtans niet sterker uit de oppositiekuur. Danny Pauly stapte begin dit jaar zelfs op bij zijn partij en zette mee zijn schouders onder het burgerinitiatief Helemaal Herk-De-Stad, een organisatie die zich als alternatief voor de klassieke politiek positioneert. Pauly werd gevolgd door Steve Orens. De SP.A verloor hierdoor twee van zijn negen zetels. Eind augustus gaf Pauly dan weer aan volledig uit de politiek te stappen. Ex-burgemeester Paul Buekers (72), die zijn mandaat in 2010 nog overdroeg aan Pauly, kondigde als reactie aan opnieuw in de politiek te stappen. Als lijstduwer steunt hij uitdrukkelijk de nieuwe SP.A-kopman Bert Moyaers, intussen ook Vlaams Parlementslid.

Waarom zouden kiezers een nieuwe meerderheid in het zadel helpen?

Dit voorjaar zorgde een beslissing van het Jessa-ziekenhuis in Hasselt voor beroering toen de Herkenaars te horen kregen dat de revalidatie-afdeling van Jessa in hun stad gesloten wordt en naar de Limburgse hoofdplaats verhuist. De Herkse partijen trokken aanvankelijk eensgezind naar Hasselt om de beslissing te betwisten. Maar zonder resultaat. Nu start de zoektocht naar een herbestemming voor het ziekenhuis.

Ook woonkwaliteit en verkeersveiligheid zijn thema’s bij de verkiezingen. De stad is al niet groot en verliest nog inwoners. Het mag geen slaapstad worden, zegt Grosemans. De plannen voor een nieuw woonproject met zeven verdiepingen krijgt dan weer kritiek van omwonenden. Te hoog en te dure appartementen, klinkt het. Maar door in de hoogte te gaan, wordt de groene ruimte gevrijwaard, reageert onder meer schepen van Openbare Werken Mark Vanleeuw (Open VLD). 

De partij Groen heeft nog geen zetels in de gemeenteraad en focust op leefbaarheid in de stad en deelgemeenten Donk en Schulen. Een vernieuwing van het station in Schulen is een van de groene actiepunten.

Waarom moet ook de rest van Vlaanderen uitkijken naar de uitslag in Herk-de-Stad?

Vraag is of die trein naast pendelaars ook bezoekers naar Herk zal brengen. Misschien trekt u in de zomer wel naar Limburg voor Rock Herk, de cultuurtrots van de stad en met 36 edities het oudste alternatieve muziekfestival van Vlaanderen. Of misschien geniet u er van de bloesems als fietser of wandelaar. Herk wil alleszins meer toeristen naar Zuid-Limburg halen.

De discussie hoe de stad u hiertoe zal overtuigen wordt volop gevoerd. Zo komen ook fusies te sprake. Met welke steden of gemeenten zou Herk het best samengaan als schaalvergroting aangewezen is? Als Herk bijvoorbeeld met buurgemeente Halen fusioneert, wordt het de eerste fusie van twee (kleine) Vlaamse steden.

In de Strijd om de Stad fileert de redactie van De Standaard in woord en beeld waar het bij de verkiezingen echt om draait in alle Vlaamse steden en Brussel.