Facebook en Twitter tonen goede wil
Sheryl Sandberg, links, van Facebook en ceo van Twitter Jack Dorsey tijdens de hoorzitting. Foto: EPA-EFE

Toplui van Facebook en Twitter probeerden woensdag te tonen hoe hard ze werken om buitenlandse beïnvloeding van het Democratische proces te verhinderen.

Google, Twitter en Facebook waren opgeroepen om te getuigen voor de Senaatscommissie Inlichtingen. Vorig jaar in oktober waren de drie grote internetbedrijven al eens ontboden om te getuigen over buitenlandse inmenging in de verkiezingen, maar toen vaardigden die figuren van tweede garnituur af – tot woede van de Senatoren.

Dit keer komt de bedrijfstop wel: Jack Dorsey van Twitter en Sheryl Sandberg, de rechterhand van Mark Zuckerberg (die zelf in april al uitgebreid solo getuigde naar aanleiding van de Cambridge Analytica zaak). Google toplui Larry Page en Sundar Pichai waren uitgenodigd, maar daagden niet op.

Nieuwe toon

De toon was heel anders dan bij vorige hoorzittingen met de internetreuzen. Sheryl Sandberg wordt steeds meer naar voren geschoven als het gezicht van Facebook, en woensdag was overduidelijk waarom: ze kwam ernstig, respectvol en oprecht over, en legde de nadruk op de bereidheid van het bedrijf om samen te werken met de politieke wereld, met concurrenten en met externe experts. ‘We zijn meer vastbesloten dan onze tegenstanders’, zei ze.

Jack Dorsey, doorgaans een eerder zwijgzaam figuur, slaagde er eveneens in om de Senatoren te overtuigen van zijn goede wil en zijn openheid. ‘We waren onvoorbereid en slecht gewapend voor de uitdagingen’, gaf hij toe in een speech die hij las op zijn smartphone.

Of het om meer ging dan alleen maar een verandering van toon, viel moeilijk uit te maken. Een niet onbelangrijk element was waarschijnlijk de onthulling van vorige maand: toen maakten Facebook, Twitter en Google bekend dat ze honderden valse pagina’s en accounts hadden verwijderd die waren gebruikt in een beïnvloedingspoging vanuit Iran. Ze kregen daar woensdag complimentjes voor van de Senatoren, al wezen die ook op het potentiële gevaar: de Russische tactieken hebben navolgers gekregen, en dus zijn betere tegenmaatregelen nodig.

Eenstemmige politici

De politici klonken opmerkelijk eenstemmig. Zowel de Republikeinse voorzitter als de Democratische ondervoorzitter van de Commissie legden gelijkaardige accenten: ze toonden zich blij met de geboekte vooruitgang bij Facebook en Twitter, maar wezen op de noodzaak om meer te doen. Alleen vond de Democraat Mark Warner dat wetgeving waarschijnlijk nodig zal zijn. ‘Het tijdperk van het Wilde Westen in sociale media komt aan zijn einde, maar het is nog niet duidelijk wat hierna komt’, zei hij. De Republikein Richard Burr waarschuwde dat het ‘erg moeilijk is om wetgeving te schrijven zonder aan de vrije meningsuiting te raken’.

Ook een verrassing, voor wie eerdere hoorzittingen volgde: er werden heel wat ernstige, inhoudelijke vragen gesteld waarop dan ook nog een antwoord kwam. De Democratische senator Ron Wyden wees erop hoe gevaarlijk het is dat persoonlijke gegevens op Facebook worden misbruikt voor gerichte politieke boodschappen, bijvoorbeeld om leden van minderheden te ontmoedigen zodat ze niet gaan stemmen. ‘Bent u het ermee eens dat privacy nu een kwestie van nationale veiligheid is?’, vroeg hij aan Dorsey en Sandberg, die allebei met een kort ‘ja’ antwoordden. Andere senatoren, waaronder de voormalige Republikeinse presidentskandidaat Marco Rubio, vroegen Dorsey en Sandberg uit over hun samenwerking met autoritaire regimes.

Censuur

Woensdagavond laat, onze tijd, is nog een tweede hoorzitting voorzien, dit keer van een Commissie Energie en Handel van het Huis. Die is expliciet samengeroepen door een aantal Republikeinen om Jack Dorsey van Twitter op de rooster te leggen over het vermeende censureren van conservatieve stemmen op het berichtennetwerk. De Democraten zijn dan weer boos dat Twitter als enige de rechtse complotsite Infowars weigerde te blokkeren. De toon in die hoorzitting zal naar verwachting dan ook bitser en partijdiger zijn.