Manfred Weber opent strijd voor topjobs in EU
Foto: REUTERS

Hoewel hij nooit minister of premier was, stelt de Duitse christendemocratische fractieleider Manfred Weber zich kandidaat om de volgende voorzitter van de Europese Commissie te worden.

Weber maakte zijn kandidatuur als 'Spitzenkandidaat' van de Europese Volkspartij vandaag bekend via Twitter. De beslissing valt op een congres in Helsinki in november. Namen van mogelijke tegenkandidaten zijn Michel Barnier, de hoofdonderhandelaar voor de Brexit namens de EU, en de Finse oud-premier Alexander Stubb. Maar het is niet uitgesloten dat Weber uiteindelijk de enige kandidaat zal zijn in Helsinki.

Zijn grootste zwakte is wellicht dat hij nooit een uitvoerend mandaat bekleed heeft, terwijl het voorzitterschap van de Europese Commissie de jongste decennia naar premiers of ex-premiers ging. Maar volgens Weber gebeurt het ook op nationaal niveau dat politici direct doorstoten naar de hoogste functie zonder dat ze voordien minister of staatssecretaris zijn geweest. En doordat hij al sinds 2004 lid is van het Europees Parlement, kent hij Europese dossiers en instellingen door en door.

Goede kaarten

Hoewel hij buiten het Europees Parlement weinig bekendheid geniet, liggen de kaarten goed voor Weber om het in november te halen. Hij kreeg vandaag de steun van de fractie. En hij geniet de steun van de Duitse kanselier Angela Merkel, die de jongste weken het terrein voor de Beierse politicus verkende bij andere EU-leiders. De Oostenrijkse kanselier Sebastian Kurz en de Hongaarse premier Viktor Orban hebben al laten verstaan dat ze Weber steunen.

Sommigen Europese leiders - de Franse president Emmanuel Macron op kop - vinden dat het systeem van de Spitzenkandidaten ten koste gaat van hun invloed en zien er een soort machtsgreep van het Europees Parlement in. Traditioneel wezen zij de topjobs toe. Maar Weber maakt zich sterk dat de kandidaat van de grootste fractie in het Europees Parlement effectief de opvolger van Jean-Claude Juncker zal worden.

Tegen Turks lidmaatschap

Weber wil zich in de campagne profileren als bruggenbouwer tussen grote en kleine landen, tussen West- en Oost-Europa en tussen het noorden en het zuiden. Volgens hem heeft de EU nood aan meer eenheid. Daarom laat hij binnen de EVP enfant terrible Orban niet vallen, die de rechtsstaat in zijn land afbouwt. Hij vraagt Orban wel dat hij de Soros-universiteit in zijn land niet sluit en een recente wet bijstuurt die ngo’s bestraft die vanuit het buitenland gefinancierd worden en vluchtelingen helpen.

De vicevoorzitter van de Duitse CSU wil de campagne voeren rond concrete thema’s, zodat de kiezers in mei volgend jaar duidelijke keuzes voorgeschoteld krijgen. Weber is gekant tegen Turks lidmaatschap van de EU, is een grote voorstander van nieuwe internationale handelsverdragen en komt op voor een sterkere verdediging van de buitengrenzen van de EU tegen illegale migratie. Terzelfdertijd moet er een hervestigingsprogramma komen voor vluchtelingen en een ambitieuzer steunprogramma voor Afrika om de migratie onder controle te krijgen.