Michel en Rutte moeten Macron lijmen
Michel en Rutte in februari van dit jaar. Foto: photo news
Een samenwerking tussen de Europese liberalen en de Franse president Emmanuel Macron kan het Europese politieke landschap hertekenen.

In de marge van de ­Europese top in Brussel, eind juni, hebben de Europese liberalen de Belgische premier Charles Michel en zijn Nederlandse collega Mark Rutte uitgestuurd met een bijzondere missie: toenadering zoeken tot de Franse president Emma­nuel Macron en zijn partij La République en Marche met het oog op de Europese verkiezingen in mei 2019.

Dat de keuze op Michel en ­Rutte viel, is niet toevallig.  De Belgische premier onderhoudt goede relaties met Macron en is het op veel punten met hem eens als het over Europa gaat. Rutte heeft na de Brexit dan weer aan gewicht gewonnen – zijn naam circuleert als potentiële opvolger van ­Donald Tusk als voorzitter van de Europese Raad.

De partij van Macron is een gegeerde bruid, omdat ze  afgaande op projecties   ruim twintig zetels kan veroveren in het volgende ­Europees Parlement. Als de Europese liberalen erin slagen een alliantie te sluiten, kunnen ze uitgroeien tot de op een na grootste fractie – na de christendemocratische EVP. De sociaal­democraten hebben het in veel lidstaten moeilijk en dreigen een fikse duik te maken.

Macron ziet morgen Michel, Rutte en de Luxemburgse premier Xavier Bettel  in Luxemburg om de informele Europese top in Salzburg van 19 en 20 september voor te bereiden. Migratie wordt de hoofdschotel, maar ook de eventuele toekomstige samenwerking zal op het menu staan.

Hoe die er zal uitzien, is nog niet beslist. Dat de partij van ­Macron zomaar zou opgaan in de Europese liberalen (Alde), is weinig waarschijnlijk. De Franse president wil net als in Frankrijk zelf het voortouw nemen met een nieuw initiatief om het klassieke partijlandschap in Europa door elkaar te schudden. Een alliantie is een mogelijkheid,  maar evengoed de vorming van een nieuwe pro-Europese beweging. Want Macron praat ook over samen­werking met de voormalige Italiaanse premier Matteo Renzi en de huidige Spaanse premier Pedro Sanchez, beiden sociaaldemocraten.

Aanvankelijk leek Macron van plan te wachten tot na de verkiezingen, om van LREM de spil te maken van een nieuwe pro-Europese fractie. Maar in recente contacten met liberale kopstukken liet hij blijken geïnteresseerd te zijn in samenwerking. Hij stelde zelfs voor een coördinatiecomité op te richten tussen de Alde-fractie en LREM. Mogelijk houdt Macron er rekening mee dat zijn snel dalende populariteit in Frankrijk een impact zal hebben op het resultaat van LREM bij de Europese verkiezingen.

Wat met Verhofstadt?
Als het een tot een samenwerking komt, mag  Guy Verhofstadt volgens het NRC Handelsblad zijn rol als fractieleider van de liberalen in het Europees Parlement mogelijk vergeten, omdat ‘Macron moeite met hem zou hebben’. Daar staat tegenover dat de Belgische ex-premier op 17 juli een lang gesprek met Macron had op het Elysée en dat er eind september een nieuwe ontmoeting volgt. Dinsdagavond zat Verhofstadt trouwens samen met Christophe Castaner, de nationale voorzitter van LREM.