Zeven psychisch kwetsbare jongeren, drie modellen en een priester op de scène
Foto: Fred Debrock
Wanneer u dit leest, is net een onmogelijke theatervoorstelling in première gegaan. In de zaal 600 uitverkochte pluchen zetels. Op scène zeven psychisch kwetsbare jongeren, drie modellen en een priester. dS Weekblad brengt u zaterdag the making of, een huzarenstuk in vijf repetities. Regisseur Lies Pauwels: ‘Waarheid of durven? Nee! Waarheid én durven.’  
Begin 2017. Lies Pauwels, theaterfenomeen en onverschrokken vrouw, heeft een plan. Ze wil een voorstelling maken met jongeren met een psychische kwetsbaarheid, fashionmodellen en een priester. Geen sociaal-artistiek project, geen creaclub, geen veredelde bezigheidstherapie. Zaterdag kunt u het volledige artikel lezen in Ds Weekblad, hieronder krijgt u alvast het verslag van een repetitie voor Truth or Dare, Britney or Goofy, Nacht und Nebel, Jesus Christ or Superstar.

‘Ça va? Is iedereen nog heelhuids?’

‘Grenzen aan de liefde of grenzen aan de wijsheid?’, ‘Mishandelen of mishandeld worden?’, ‘Verdrinking of verkrachting?’, ‘Bloed geven of bloed zuigen?’ Pauwels legt haar spelers dilemma’s voor. Muizenpas per muizenpas tonen de jongeren zichzelf.

Op de tiende verdieping van HETPALEIS worden onzekerheden uitgedaagd, harnassen aangevallen, ongemakkelijkheden opgezocht. Over de scène dwarrelen roze pluimen en verwrongen zelfbeelden. Er wordt in ondergoed gepaaldanst. Op een catwalk tippelen roos-witte laarzen met de waarschuwing ‘fragile’. Er wordt aangeraakt. Niet voor iedereen een evidentie. ‘Jeroen, Delfine gaat nu haar hoofd op jou leggen. Ik zal tot tien tellen en dan ben je ervan af. Oké?’

Lies staat voor Luna als een toreador die een stier woest wil maken. ‘Komaan, toon uw kwaadheid.’ Niels en Rémy dansen met elkaar. Taylor faket vrolijkheid, Delfine een orgasme. God deelt de scène met Minnie Mouse. De muziek gaat van Mozart tot ‘Glamour pussy’. De priester maakt een radslag wanneer Kylie Minogue van ‘La La La’ zingt, een blauwe boa om zijn hals.

Pauwels’ werkwijze is bijzonder associatief. Verwacht geen duidelijke plotlijnen of gepolijste dialogen. Pauwels maakt fragmentarische stukken, met elkaar opvolgende tableaus. Nu eens met, dan weer zonder samenspel. Grilligheid troef. ‘Ik vertrek vanuit grote chaos: alles ligt naast en door elkaar. Chaos en onvoorspelbaarheid zijn een deel van ons zijn, waar we te weinig aanspraak op maken.’ Verwarring scheppen, ze houdt ervan. ‘Theater is mijn favoriete medium om vragen te stellen.’

Maar net dat onvoorspelbare en die grilligheid zijn hindernissen voor de jongeren. Zeker voor wie autisme heeft. Ze maakt het hen wel erg moeilijk. ‘Oh, maar wat zij hier doen, ervaren zij als minder zwaar dan hun leven buiten, hoor. Het podium is voor hen een goede plek om te zijn. Ze vinden er aansluiting met zichzelf. En dat met een groot bereik. Dat ze hier staan, is een statement. De scène is een overwinning. Elke seconde dat zij op dat podium staan, hebben ze op zichzelf moeten bevechten. Iemand aanraken, een kostuum aantrekken, op blote voeten lopen, dat waren voor sommigen heel grote stappen in het begin.’

Het duidelijkst is die overwinning te zien bij Jeroen. Vandaag staat hij op een podium een hele monoloog te houden. Hij gebruikt de microfoon om zijn angst en verlegenheid te overwinnen.

Ook voor Niels is dit project een kantelpunt. ‘Sportclubs en toneelgroepen hebben me altijd geweigerd. Door mijn autisme. De diagnose heeft me van mijn dromen beroofd. Ik wou verder studeren, officier worden bij het leger, maar ben naar het Buitengewoon Onderwijs gestuurd. Met Truth or Dare kan ik eindelijk aan de wereld tonen dat ik meer ben dan dat label.’

Theatermaakster Lies Pauwels liet onze journaliste toe bij de repetities van haar nieuwe theatervoorstelling. Ze vroeg haar spelers nooit naar hun concrete problematiek: ‘Ja, Truth or Dare gaat over kwetsbaarheid, maar niet over de anekdotiek ervan. Ik werk met hen om wie ze zijn, niet omdat ze bij mij hun rugzak moeten legen. Maar ik wil wel van hen weten hoe zwaar die rugzak weegt.’ Lees zaterdag het volledige artikel in Ds Weekblad.