John McCain, de invloedrijke Amerikaanse Republikein, is overleden. De senator overleed zaterdag, bijgestaan door zijn familie. Hij werd 81 jaar.

Amerikaanse senator John McCain overleden: 'Weinigen op de proef gesteld zoals John'
De rouwstoet met het stoffelijk overschot krijgt een politie-escorte in Phoenix, Arizona Foto: AP

McCain, die zich ontpopte tot hevig criticaster van president Donald Trump, leed aan een zeer agressieve hersentumor. Zijn familie liet vrijdag nog weten dat hij had besloten om de behandeling tegen de ziekte stop te zetten. McCain laat zijn vrouw Cindy en zeven kinderen achter.

McCain zat al sinds 1987 in de Senaat, waar hij als ‘maverick’ gold - een Congreslid dat niet altijd de partijlijn volgt en ook een dissidente mening durft te verkondigen. Hij was een van de invloedrijkste leden van het Congres en genoot respect over de partijgrenzen heen. In 2008 was hij presidentskandidaat voor de Republikeinen, maar hij moest het afleggen tegen Democraat Barack Obama.

McCain was zeer kritisch voor Trump. Na zijn persconferentie met de Russische president Vladimir Poetin midden juli noemde hij Trump nog incompetent. Vorig jaar blokkeerde de Republikein persoonlijk nog het terugschroeven van Obamacare.

 

Kritiek van Trump

Tijdens campagnemeetings de voorbije weken liet Trump zich herhaaldelijk negatief uit over de zwaar zieke senator, zonder hem bij naam te noemen. Tijdens een toespraak in Florida hekelde Trump bijvoorbeeld dat McCain het voorbije jaar tegen een wetsontwerp heeft gestemd om ziekteverzekering Obamacare deels af te schaffen. De beslissing beviel Trump allerminst.

Ook tijdens de verkiezingen spotte Trump met McCain. In juli 2015 zei hij dat McCain geen oorlogsheld is, omdat hij tijdens de Vietnam-oorlog gevangengenomen is. ‘Ik hou van mensen die niet gevangen zijn genomen’, zei Trump toen.

Video: YouTube

McCain werd als piloot van de US Navy in Vietnam gevangengenomen en gefolterd door de Vietcong. Als politicus kantte hij zich steeds tegen folteren. Zo ijverde hij voor de sluiting van de omstreden gevangenis in Guantanamo.

Trump reageerde op Twitter op het overlijden van McCain met een korte boodschap. ‘Mijn diepste sympathie en respect aan de familie van senator John McCain. Onze harten en gebeden zijn bij jullie!’

 

Amerikaanse senator John McCain overleden: 'Weinigen op de proef gesteld zoals John'
McCain en Obama toonden ondanks een hevige verkiezingsstrijd altijd respect voor elkaar Foto: AFP

Lof van Obama

Barack Obama was een stuk lovender: volgens de voormalige president deelde zijn rivaal in de verkiezingen van 2008 met hem een visie op de Verenigde Staten als ‘plaats waar alles mogelijk is - en op burgerschap als onze patriottistische plicht om ervoor te zorgen dat dat voor altijd zo blijft’.

‘We waren deel van verschillende generaties, hadden compleet verschillende achtergronden, en beconcurreerden elkaar op het hoogste politieke niveau. Maar we deelden, naast al onze verschillen, een trouw aan iets hoger - de idealen waarvoor generaties Amerikanen en migranten hebben gevochten, gemarcheerd en opofferingen hebben gebracht’, zegt Obama.

Tijdens de presidentscampagne van 2008 reageerde McCain ook bijzonder gematigd in het toen al zeer gepolariseerde Amerikaanse politieke klimaat. Toen een vrouw tijdens een verkiezingsbijeenkomst zei dat ze Obama niet kon vertrouwen omdat hij ‘een Arabier’ was, nam McCain de microfoon uit haar handen en benadrukte hij dat ‘een fatsoenlijke familieman is waar ik toevallig van mening mee verschil over fundamentele zaken’.

Video: YouTube

Obama en zijn vrouw Michelle bieden hun ‘meest oprechte condoleances’ aan aan de familie-McCain. ‘Weinigen onder ons zijn op de proef gesteld zoals John, of zijn gevraagd om moed te tonen zoals hem. Maar ieder van ons kan ernaar streven om het hogere belang boven het onze te stellen’, zegt Obama.

George W. Bush omschrijft McCain als een grote patriot.