Facebook verwijdert 652 propaganda-accounts, en daar stopt het niet
Foto: REUTERS

Facebook heeft gisteren meer dan 650 valse sociale media-accounts verwijderd die de publieke opinie beïnvloeden in het Midden-Oosten, de Verenigde Staten, Groot-Brittannië en Latijns-Amerika. Het leeuwendeel van de opgedoekte netwerken heeft banden met Iran. Het veiligheidsteam van Facebook zit ondertussen ook al andere netwerken op de hielen.

Facebook verwijdert al langer nepprofielen. Vorige maand werden al 32 accounts met vage banden met Rusland uit het netwerk gehaald. Die profielen trachtten de resultaten van de Amerikaanse congresverkiezingen in november te beïnvloeden via dubieuze online content.

De laatste maanden is de focus van het onderzoek naar politieke manipulatie op sociale media verschoven naar Iran. FireEye, een online securitybedrijf waarmee Facebook samenwerkt, zit al sinds juli achter Liberty Front Press aan, een netwerk van verschillende Facebookaccounts, -groepen, en -pagina’s die gelinkt zijn met de Iraanse staatsmedia, stelt Facebook op zijn blog.

Een voorbeeld is Quest 4 Truth, een naar eigen zeggen onafhankelijke mediaorganisatie die eigenlijk gelinkt is aan Press TV, een Engelstalige nieuwswebsite in de handen van de Iraanse staatsmedia.

Niet alleen Rusland voert online politiek

Niet enkel Rusland doet dus online aan politiek, ook Iraanse nepprofielen verdedigen de eigen belangen in het buitenland via het wereldwijde web. De focus ligt vooral op het Midden-Oosten, Latijns-Amerika, het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten. Zo zijn de verhalen voornamelijk gekant tegen de Saudi’s en de Israëli’s, maar opvallend positief over de Palestijnen.

Er werden ook dubieuze berichten onderschept over specifieke beleidstakken in de Verenigde Staten, die in het voordeel speelden van de Iraniërs. Zo was de nucleaire deal met de VS een veelbesproken thema op de valse nieuwssites, volgens securitybedrijf FireEye.

Daarnaast waren er in de aanloop naar de Amerikaanse presidentsverkiezingen veel berichten die opvallend positief waren voor Trumps tegenstander Bernie Sanders.

Samen meer dan een miljoen volgers

Deze manipulatieve berichten hebben wel degelijk een bereik. Liberty Front Press had tot gisteren 157.300 volgers op Facebook en 48.000 volgers op Instagram.

Bovendien werden 78 Facebookprofielen en 9 Instagramaccounts onderschept die onrechtstreeks gelinkt zijn aan Liberty Front Press, nog eens goed voor 16.100 volgers.

Naar aanleiding van de Amerikaanse congresverkiezingen in november wordt sinds augustus vorig jaar nog een groep verdachte Facebook- en Instagramprofielen onder de loep genomen. Die accounts hadden tot gisteren 823.000 volgers.

Er zijn nog netwerken actief

Deze pagina’s worden wel vaker voor een langere tijd gevolgd. ‘Als we ze te vroeg verwijderen, is het moeilijker om de omvang van hun netwerk te begrijpen’, schrijft Facebook op zijn blog. ‘Daarom hebben we enkele van deze campagnes gedurende vele maanden onderzocht. Hoe langer we ze volgen, hoe meer we te weten komen.’

Die tactiek blijkt ook te werken. FireEye zit ondertussen al een nieuw netwerk op de hielen. ‘We hebben bijvoorbeeld meerdere Arabische, op het Midden-Oosten gerichte sites geïdentificeerd’, klinkt het. ‘Ze lijken deel uit te maken van een breder netwerk.’