Hooggeplaatste ex-ambtenaren keren zich tegen Trump
Amerikaans president Donald Trump spreekt de pers toe in Washington DC. Foto: Photo News

177 voormalige medewerkers van het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken en van het Pentagon hebben hun naam toegevoegd aan een open brief die erg kritisch is voor de recente beslissing van president Donald Trump om de veiligheidsmachtiging in te trekken van voormalig CIA-directeur John Brennan.

Midden vorige week besliste de Amerikaanse president dat Brennan niet langer toegang mocht hebben tot gevoelige en vertrouwelijke informatie. Die toegang is niet uitzonderlijk voor hoge verantwoordelijken, zelfs niet nadat ze uit hun functie zijn getreden. Maar Trump beschuldigde hem van ‘dwalend gedrag’ en trok zijn machtiging in.

Daags nadien schreef Brennan in The New York Times dat Trump volgens hem ‘duidelijk wanhopiger (is) geworden om zichzelf en zijn naasten te beschermen’. ‘Daarom heeft hij een de politiek gemotiveerde beslissing genomen om mijn veiligheidsmachtiging in te trekken, in een poging om anderen die het zouden aandurven om hem uit te dagen, monddood te maken.’ In het weekend liet hij ook nog weten juridische stappen te overwegen tegen het ontnemen van de machtiging.

‘Een eer’

Intussen hadden verschillende hooggeplaatste ex-medewerkers van de Amerikaanse inlichtingendiensten hun steun voor Brennan uitgedrukt. Voormalig admiraal William McRaven deed dat donderdagochtend in een opiniestuk bij Washington Post. ‘Ik zou het een eer vinden als u mijn rechten ook zou intrekken’, liet McRaven optekenen. ‘Zo kan mijn naam aan de lijst worden toegevoegd van mannen en vrouwen die zich publiek hebben uitgesproken tegen uw presidentschap.’

Tegen donderdagavond hadden nog eens twaalf voormalige directeurs en adjunct-directeurs van de CIA een gezamenlijke verklaring klaar - en tegen vrijdag stonden er nog eens drie handtekeningen bij. In de verklaring wordt het intrekken van Brennans veiligheidsmachtiging bestempeld als ‘ongepast en zeer te betreuren’ en een ‘duidelijk signaal naar andere voormalige en huidige functionarissen’. ‘Nog nooit zagen we dat een dergelijke intrekking gebruikt werd als politiek instrument, zoals nu gebeurd is.’ Volgens de hooggeplaatsten gaat het om pure ‘onderdrukking van de vrijheid van meningsuiting’.

Intussen hebben 177 voormalige medewerkers van het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken en van het Pentagon zich publiek aangesloten bij de originele gezamenlijke verklaring. ‘We zijn ervan overtuigd dat het land verzwakt als een soort van politieke lakmoesproef vereist is, alvorens iemand zijn mening mag uiten’, klinkt het.

‘Mueller Rigged Witch Hunt’

Wat later trok Donald Trump voor een reactie naar Twitter. Eerst noemde hij Brennan ‘de slechtste CIA-directeur in de geschiedenis’, en hij hoopt naar eigen zeggen dat Brennan een rechtszaak start. ‘Het zal dan erg gemakkelijk zijn om alle archieven, berichten, e-mails en documenten in te kijken waaruit zal blijken dat hij niet alleen slecht werk leverde, maar ook betrokken was bij de Mueller Rigged Witch Hunt (het onderzoek dat speciaal aanklager Robert Mueller voert naar mogelijke Russische inmenging in de Amerikaanse presidentsverkiezingen, red.).’

In een andere tweet richt Trump zich tot de ondertekenaars. ‘Iedereen wil zijn veiligheidsmachtiging behouden, want daar is veel prestige en veel geld mee gemoeid. Daarom steunt iedereen Brennan, niet omdat hij zo’n goed werk leverde.’

‘Trump klaagt over Fed-baas Powell’

Trump zou zich intussen tijdens een benefietbijeenkomst ook kritisch uitgelaten hebben over voorzitter Jerome Powell van de Federal Reserve (de centrale bank van Amerika, red.). Volgens drie aanwezigen klaagde Trump over de renteverhogingen door de koepel van Amerikaanse centrale banken, onder leiding van de door hemzelf aangestelde Powell.

De Fed verhoogde de rente dit jaar al vijf keer, waarvan twee keer sinds Powell het roer overnam van Janet Yellen. Trump zou hebben gezegd dat hij verwachtte dat Powell voor “goedkoop geld” zou zorgen. Een renteverhoging zorgt er juist voor dat geld lenen duurder wordt.

De Fed is een onafhankelijk orgaan. Vorige maand zei Trump dat hij “niet verheugd” was over de meest recente renteverhoging (in juni). Vorige presidenten onthielden zich van kritiek op de Fed uit respect voor de onafhankelijke status van de instantie. Trump nam al eerder stelling tegen het beleid van Powell maar niet zo op de man gericht als nu.

Trumps opmerkingen werkten door op de financiële markten. De waarde van de dollar zakte naar zijn laagste niveau van de dag na berichtgeving hierover. De Fed is van plan de rente dit jaar nog twee keer te verhogen. De meeste marktkenners gaan er vooralsnog van uit dat Powell zich niet onder druk laat zetten door Trump en daadwerkelijk twee renteverhogingen doorvoert.

Trump had ook al geen goede verstandhouding met de voorganger van Powell. Hij klaagde tijdens zijn verkiezingscampagne meerdere keren over haar beleid en Yellen op haar beurt uitte kritiek op de plannen van de toen nog presidentskandidaat Trump.