Nederlandse academici publiceren in neptijdschriften
Foto: Herman Ricour

Honderden Nederlandse academici hebben de laatste jaren wetenschappelijke artikelen gepubliceerd in tijdschriften met een twijfelachtige reputatie. Het gaat om tijdschriften die tegen forse betaling en zonder enige kwaliteitsbeoordeling ingezonden artikelen publiceren.

Onder de Nederlandse academici die in dit soort ‘neptijdschriften’ hebben gepubliceerd, zijn ook bekende wetenschappers als farmaceut Jaap Goudsmit en viroloog Ab Osterhaus, veelal als laatste auteur in artikelen van medewerkers of promovendi. Dat schrijft de Volkskrant op basis van gegevens van het International Consortium of Investigative Journalists (ICIJ), dat eerder de Panama Papers uitbracht. De krant kreeg naar verluidt exclusief inzage in de gegevens van het ICIJ.

In juli publiceerde het ICIJ al over dit soort praktijken, na een analyse van 175.000 wetenschappelijke artikelen van vijf van ‘s werelds grootste pseudowetenschappelijke platforms, zoals het Indiase Omics en het Turkse Waset. Een aantal van deze uitgevers zou gerichte mails sturen naar wetenschappers die onder druk staan om zo veel mogelijk artikelen te publiceren.

Verdrievoudigd

Het aantal publicaties van de top van de pseudowetenschappelijke online-uitgevers is volgens ICIJ sinds 2013 verdrievoudigd en er zijn circa 400.000 wetenschappers bij betrokken. Voormalige Nobelprijswinnaars zouden de snelle groei alarmerend vinden.

Volgens de Volkskrant staan in de databank van het ICIJ-collectief, die de periode van 2012 tot 2018 bestrijkt, ongeveer driehonderd artikelen van zeker 750 Nederlandse wetenschappers die bij Omics publiceerden. Verder publiceerde Waset honderd zogenoemde conferentiepapers van ongeveer vijfhonderd auteurs van Nederlandse instellingen.