Gevangenen verrichten meer werk dan u denkt
De gevangenis van Merksplas. Foto: Belga
In de gevangenis van Beveren werden de voorbij zes maanden gevangenen tewerkgesteld als call center agents. Er worden al jaren meer dan tweeduizend gedetineerden ingezet op de arbeidsmarkt. Van inpakwerk tot houtbewerking. Maar niet elke gevangene mag zomaar iedere job doen.

In België zitten er meer dan tienduizend mensen achter de tralies. Daarvan wordt er al jaren een vijfde ingezet op de arbeidsmarkt. Cellmade, de organisatie die voor werkgelegenheid voor gevangen zorgt, bestaat al sinds 2006. Eerder dit jaar haalde het initiatief al de krant toen een Deens-Antwerpse designer Abelone Wilhelmsen haar ontwerpen (kleding, maar ook kussens bijvoorbeeld) liet maken door gevangenen.

Volgens Kathleen Van De Vijver, woordvoerder van Cellmade en het gehele gevangeniswezen, heeft iedere gedetineerde de mogelijkheid om bij aankomst aan te geven of ze al dan niet willen werken tijdens hun gevangenisstraf. 

‘Niet alle gedetineerden mogen werken,’ nuanceert Van De Vijver. ‘Sommigen mogen als sanctie of uit veiligheidsmaatregelen niet meer deelnemen aan gemeenschappelijke activiteiten.’

Verschillende opdrachten

Zowat tweeduizend gevangenen worden elke weekdag ingezet voor een brede waaier aan opdrachten. De aard van de opdrachten hangt af van de grootte van de gevangenis en van de plaats waar ze gelegen is.

‘In Merksplas hebben wij grote werkateliers’, vertelt Van de Vijver. ‘De gedetineerden die hier aan de slag zijn, assembleren vooral verlichting en andere elektronica of zorgen voor onderdelen van garagepoortconstructies.’ 

De stadsgevangenis van Antwerpen daarentegen heeft een veel kleiner atelier dat ook nog eens moeilijk te bereiken is voor leveranciers. Dat geldt ook voor de hulpgevangenis van Leuven en de gevangenis van Mechelen.’

Kwaliteit aan lage prijs

'Niet alle gedetineerden kunnen zomaar aan de slag voor eender welke opdracht. Als gevangen zich willen engageren voor een schrijnwerkerij of een kleermakerij moeten ze eerst door een proefperiode', zegt Van De Vijver. 'Op die manier kunnen de productieverantwoordelijken in de gevangenis de kwaliteit van de afgewerkte producten garanderen.'

Door de lage loonkosten is een samenwerking met Cellmade voordelig voor externe firma’s. Toch wenst niet elk bedrijf er publiekelijk voor uit te komen dat het met gevangenen in zee gaat. 

De som die de externe bedrijven betalen voor de diensten van Cellmade gaat voor vijftig percent naar de gedetineerden zelf. De andere helft wordt geïnvesteerd in beroepsopleidingen en materiaal.

De gedetineerden gaan dagelijks gemiddeld met 16,50 euro naar hun cel. Hiervoor werken ze in sommige gevallen vijf uur, maar in de meeste gevallen duurt de werkdag zeven uur.