Landbouwgrond kwart duurder in vijf jaar

Het aantal landbouwbedrijven en hun economische gewicht dalen jaar na jaar, maar voor de prijs van de landbouwgronden geldt het omgekeerde: +27 procent in vijf jaar.

Het Luxemburgse stadje Libramont was afgelopen weekend opnieuw het toneel van de jaarlijkse Landbouwbeurs, de grootste van het land. Maar veel reden tot feesten was er niet. Volgens de federale overheidsdienst Economie is de landbouwsector nog amper 0,55 procent van het Belgische bruto binnenlands product (bbp) waard.

Het aantal landbouwbedrijven blijft dalen. In Vlaanderen zijn het er nu bijna 23.300. Aan het begin van de eeuw stond de teller nog op 41.000.

Het mag niet verbazen dat ook de oppervlakte die voor landbouw wordt gebruikt, jaar na jaar afneemt. Het totale landbouwareaal in Vlaanderen bedraagt nog zo’n 609.000 hectare, goed voor 45 procent van het Vlaamse grondgebied. Sinds 2001 verdween er 26.000 hectare aan ‘benutte’ Vlaamse landbouwgrond. Dat zijn omgerekend ongeveer 52.000 voetbalvelden.

Omdat het landbouwareaal minder snel daalt dan het aantal landbouwbedrijven, stijgt de gemiddelde grootte van de overblijvende landbouwuitbatingen. Elke Vlaamse landbouwer heeft nu ruim 25 hectare in bewerking. Volgens het Vlaamse departement van Landbouw is een derde daarvan eigendom van de landbouwers, de rest wordt gepacht.

Maar landbouwgrond kopen wordt steeds duurder, blijkt uit een analyse door de Belgische notarisfederatie. Die heeft naar aanleiding van de Landbouwbeurs in Libramont de prijsevolutie van de landbouwgronden in kaart gebracht,  zoals de notarissen dat ook doen voor het klassieke vastgoed (woningen, appartementen en bouwgronden).

Het rapport toont aan dat de prijs van landbouwgrond in een veel hoger tempo stijgt dan de vastgoedprijzen.
In de eerste zes maanden van 2018 kostte een perceel landbouwgrond in Vlaanderen gemiddeld 52.137 euro per hectare. Vijf jaar geleden, in 2013, was dat nog maar 38.605 euro. Dat is een bruto­prijstoename van 35 procent. Zonder de 8 procent inflatie tijdens die periode gaat het om een nettostijging van 27 procent.

West-Vlaanderen

Achter dat gemiddelde gaan sterke provinciale verschillen thuis, met de sterkste prijstoename voor landbouwgrond in West-Vlaanderen en de kleinste in Vlaams-Brabant (zie grafiek). In West-Vlaanderen is de waarde van landbouwgrond de laatste vijf jaar met liefst 20.000 euro per hectare gestegen.

Opvallend: de prijzen voor landbouwgrond zijn in de voorbije jaren veel sterker gestegen dan die voor woningen. Tussen 2013 en 2018 werd een woonhuis in Vlaanderen gemiddeld 10,4 procent duurder. Dat is minder dan de helft van de prijsstijging voor landbouwgrond.
Volgens de Boerenbond is de prijsstijging veroorzaakt door ‘externe’ investeerders. ‘Vastgoed is in trek als belegging’, zegt woordvoerder Luc Vanoirbeek. ‘Klassieke spaarformules brengen niets op en dus kopen heel wat mensen vastgoed. Niet alleen woningen of bouwgrond, maar ook landbouwgrond. Want grond blijft in waarde stijgen. Door die interesse zijn de prijzen de jongste jaren echt omhoog geschoten.’

Eén zaak staat vast: wie goedkoper wil boeren, moet naar ­Wallonië. Daar kost een perceel gemiddeld 60 procent minder dan in Vlaanderen.