Spaargeld activeren lukt niet
Foto: joris snaet
De Belgische spaarder weigert over te stappen naar aandelen ondanks het nieuwe fiscale lokkertje van de regering.

In het eerste kwartaal van dit jaar hebben Belgische particulieren hun portefeuille van beursgenoteerde aandelen met 200 miljoen euro afgebouwd. Tegelijk groeiden de deposito’s met ruim 5 miljard euro aan, blijkt uit cijfers die de Nationale Bank deze maand bekendmaakte.

Dat is opmerkelijk, want met ingang van dit jaar is beleggen fiscaal voordeliger geworden. De regering besliste in het zomerakkoord van vorig jaar om de eerste schijf van 627 euro aan dividendinkomsten vrij te stellen van belasting en tegelijk de hoeveelheid vrijgestelde spaarrente te halveren. Dat zou de Belg ertoe moeten aanzetten om zijn spaargeld te ‘activeren’ – lees: om geld te verhuizen van een spaarboekje naar een aandelenportefeuille.

Dat dit nog niet gebeurd is, hoeft niet te verbazen. Een spaarboekje rendeert momenteel beter dan de beurs. De spaarrente is met 0,11 procent weliswaar verwaarloosbaar, maar de Bel20 staat nu 2,6 procent lager dan aan het begin van het jaar. Aandelenbeleggers worden afgeschrikt door het onzekere klimaat. Zelfs de dividenden kunnen hen niet verleiden om geld naar de beurs te laten vloeien.

Impact op begroting

Voor de regering is dit geen goed nieuws. Want ze had op de terugverdieneffecten van de spaargeldactivering gerekend om de factuur in de hand te houden. Het fiscale lokkertje voor aandelenbeleggers is immers een dure zaak. De budgettaire impact van de extra vrijstelling werd op basis van simulaties door de Nationale Bank aanvankelijk geraamd op 190 miljoen euro, als het spaargedrag van de Belg niet zou veranderen. Maar minister van Financiën Johan Van Overtveldt (N-VA) dacht dat de kostprijs beperkt kon worden tot 61 miljoen, als 5 procent van het spaargeld – een bedrag van 12 miljard – in aandelen zou worden geïnvesteerd. De netto kostprijs na terugverdieneffecten komt daarmee op minder dan een derde van de bruto impact.

Hoe minder spaargeld er geactiveerd wordt, hoe hoger de factuur dus oploopt. Oppositiepartij SP.A maakt zich zorgen over de impact op de begroting. Volksvertegenwoordiger Peter Vanvelthoven vreest dat de maatregel ‘drie keer meer zal kosten dan voorspeld’. In plaats van een maatregel om het spaargeld te activeren, wordt de vrijstelling volgens hem een cadeau aan bestaande aandeelhouders. Vanvelthoven sluit niet uit dat de kostprijs van de vrijstelling hoger zal uitvallen dan de opbrengsten van de omstreden effectentaks. Die zijn op 254 miljoen euro begroot, maar er is twijfel over de haalbaarheid van dat bedrag. ‘Van de bijdrage van grote vermogens komt dus weer niets in huis. Het parlement mag deze zoveelste vervalsing van de begroting niet aanvaarden.’