Nieuw-Caledonië: binnenkort onafhankelijk? Dit moet u weten
De vlag van de onafhankelijkheidsbeweging Front de Libération Nationale Kanak et Socialiste (FLNKS) wappert boven een begraafplaats in Nieuw-Caledonië, het Franse overzeese gebied in de Stille Oceaan. Foto: BELGA
De bewoners van Nieuw-Caledonië, een Frans overzees gebied in de Stille Oceaan, stemmen op 4 november in een referendum over hun onafhankelijkheid. Het zou het 196ste land ter wereld kunnen worden. Tijd om het even voor te stellen.

‘Het moment is aangebroken voor Nieuw-Caledonië om de koloniale macht van Frankrijk van zich af te gooien’, zei Daniel Goa, hoofd van de politieke partij Union Calédonienne (UC), tijdens een bezoek in Australië.

Het eiland, dat 1.200 km ten oosten van Australië ligt, behoort al sinds 1853 tot Frankrijk. Vooral de inheemse Kanak-bevolking wil al langer onafhankelijkheid van Frankrijk. De kolonisatie van het gebied veroorzaakte eeuwenlang een tal van bloedige revoluties. In 1988 vielen er 21 doden, waaronder 19 Kanaks en twee Franse soldaten, ten gevolge van nationalistische spanningen.

Het referendum op 4 november is een gevolg van een akkoord dat al in 1998 gesloten werd. ‘Het is van kapitaal belang en een historische gebeurtenis voor het Kanak-volk want het brengt een einde aan 164 jaar durend conflict’, zei Goa tijdens een speech  in Sydney. ‘Voor ons volk bracht de Franse kolonisatie enkel duisternis en verval met zich mee. De vrijheid van ons volk is onbetaalbaar.’

De voorstanders van de onafhankelijkheid bestaan voornamelijk uit inheemse Kanakken, terwijl de tegenstanders grotendeels van Europese origine zijn. Volgens peilingen zouden die laatsten in de meerderheid zijn. In Nieuw-Caledonië is Frans de officiële taal en er wonen zowat 270.000 mensen, waarvan 39 procent Kanakken en 27 procent van Europeaanse afkomst. Een deel van de inheemse populatie zou daarentegen nog onbeslist zijn.

De regering in Parijs stelt zich neutraal op tegenover de afsplitsing van zijn overzees gebied. De Franse president Emmanuel Macron heeft tijdens een bezoek aan Nieuw-Caledonië in mei gezegd dat hij geen partij kiest en dat hij nauw wil samenwerken met het land - wat de uitslag ook wordt.

Witte stranden en koraalriffen

Nieuw-Caledonië dankt zijn naam aan de Britse zeevaarder James Cook die het eiland ontdekte in 1774. Hij vernoemde het naar een streek in Schotland die op de eilanden geleek. Het overzees gebied trekt, met z’n witte stranden en koraalriffen, jaarlijks zo’n 100.000 toeristen aan.

De befaamde Franse voetballer, Christian Karembeu, werd geboren in Nieuw-Caledonië. Omdat hij werd geboren in een Frans gebiedsdeel kon hij uitkomen voor het Franse voetbalelftal, waarmee hij in 1998 het WK voetbal won.

De voormalige Franse strafkolonie is omringd door lagunes en bestaat uit een bergachtig hoofdeiland, Grande Terre, en drie kleinere eilanden Maré, Lifou en Ouvéa. Tussen 1864 en 1897 stuurde Frankrijk 21.000 gedetineerden naar het eiland.

Het eiland, dat op twee uur vliegen ligt van Brisbane, bezit zowat een vierde van alle nikkelvoorraden ter wereld. Bovendien bezit Nieuw-Caledonië het op een na langste koraalrif: het is 1.600 km lang en staat op de Unesco werelderfgoedlijst. Naast walvissen en schildpadden vindt u er maar liefst 1.000 verschillende vissoorten. Boven de zeespiegel bevinden zich dan weer ongerepte stranden, bergen, oerwouden en kliffen.