Frankrijk zegt F-35 de wacht aan
Foto: Photoshot
Frankrijk doet de deur dicht. Als België kiest voor de Amerikaanse F-35, dan kan het niet meewerken aan het nieuwe Frans-Duitse gevechtsvliegtuig.

De federale top­ministers laten niet in hun kaarten kijken over de timing, maar een beslissing over de opvolger van de F-16 op de laatste ministerraad voor het zomerreces wordt niet uitgesloten. ‘Alle informatie is er’, is te horen in regeringskringen. 

Een belangrijk stuk informatie is dat zowel de Brits-Europese ­Eurofighter als de Amerikaanse F-35 veel minder zal kosten dan begroot (DS 12 juni). Dat hebben hun producenten, BAE Systems en Lockheed Martin, nu ook met zoveel woorden gezegd op het luchtvaartsalon van Farnborough in Groot-Brittannië. 

De regering voorziet 3,6 miljard  euro voor de aankoop van 34 gevechtsvliegtuigen, maar de offertes zouden ‘een paar honderd miljoen euro’ lager liggen. Dat opent perspectieven en daarom circuleert er een scenario waarmee een win-win mogelijk zou zijn. Het resterende geld kan namelijk gebruikt worden om alsnog mee te stappen in de ontwikkeling van het Frans-Duitse gevechtsvliegtuig van de toekomt, het SCAF (Système de Combat Aérien Futur). 

Politiek oogt het mooi. De regering zou dan haar eigen procedure met de RFGP (Request for Government Proposal) niet de nek moeten omwringen – en het risico lopen op juridische claims vanuit Londen of Washington – en tegelijk zou premier Charles Michel de Franse president Emmanuel Macron te vriend houden. 

Maar zo zien de Fransen het niet. ‘Als het idee is ontstaan dat het mogelijk is  de F-35 te ­kopen en tegelijk mee het SCAF te ontwikkelen, dan moet ik erop wijzen dat dit een misverstand is’, zegt de Franse ambassadrice Claude-France Arnould. In een interview met De Standaard begin juni zei ze nog dat er ‘geen politiek antwoord’ was op de vraag of dat mogelijk was (DS 1 juni). ‘Als België een andere keuze maakt, heeft dat technische en budgettaire gevolgen. Maar er is geen politiek antwoord op uw vraag’, klonk het toen.

Ellebogenwerk

Intussen is dat antwoord er dus wel. ‘Als de regering kiest voor de F-35, kan ze niet instappen in het SCAF. Voor Frankrijk is dit geen win-win. Dit is dus geen deal waarover gesproken wordt’, zegt Arnould stellig. ‘Dat is geen Europese keuze. Als België voor de Rafale kiest, dan zit het van in het begin mee in het hart van de ontwikkeling van het SCAF. Dassault heeft daarin de leiding.’

Maar dat ‘kiezen voor de Ra­fale’ ligt lastig. De regering heeft immers amper info over het toestel. De Fransen zijn wel bereid die te geven, maar alleen als er  eerst een vertrouwelijkheidsclausule ondertekend wordt. Premier Michel en minister van Defensie Steven Vandeput (N-VA) willen daar niet van weten. Zij zijn bang dat ze daarmee hun eigen RFGP-procedure ondermijnen. Arnould begrijpt er niets van. ‘Laat hier niet de indruk ontstaan dat wij die gegevens niet willen geven. Dat willen we net wel. Maar het is niet meer dan normaal dat daarbij een vertrouwelijkheidsclausule wordt onder­tekend. Dit gaat om geclassificeerde en commercieel gevoelige info.’

Op de vraag of de combinatie Eurofighter-SCAF wel mogelijk is, wil Arnould niet ingaan. Vliegtuigbouwer Airbus is betrokken bij beide toestellen en vindt zelf van wel. ‘De aankoop van Eurofighters is een prima opstap. Daarmee krijg je dan toegang tot het programma via het Verenigd Koninkrijk en Duitsland. België moet dus niet via Frankrijk of de Rafale gaan’, zei Eric Lardinois, managing director van Airbus  België onlangs (DS 28 juni).  

Het mag duidelijk zijn, in de laatste rechte lijn wordt vooral met de ellebogen gewerkt.