Boris Johnson sabelt ‘ellendig’ Brexit-plan neer in afscheidsspeech
‘Er is een mist van zelftwijfel opgedoken’, vindt Boris Johnson. Foto: AFP

‘Het is nog niet te laat om Brexit te redden.’ Dat meent althans de vroegere Britse minister van Buitenlandse Zaken Boris Johnson. Tien dagen nadat hij opstapte uit de regering, uit onvrede met de Brexitplannen van premier Theresa May, gaf hij woensdag in het parlement zijn afscheidsspeech.

In een korte toespraak verweet Johnson May afgeweken te zijn naar ‘een Brexit die enkel nog die naam heeft’. Daarmee probeerde hij andermaal de autoriteit van de premier te ondergraven, nu ze de Britse exit uit de EU onderhandelt. ‘We hebben tijd in deze onderhandelingen’, meent Johnson, die tegelijk wel zei dat de Britten hun ‘onderhandelingskapitaal opgebrand hebben’.

Met het plan van May, dat ze op 6 juli voorlegde, blijft Groot-Brittannië ‘half in, half uit’ de EU. De flamboyante oud-minister gooide May haar toespraak van januari 2017 voor de voeten, waarin ze pleitte voor een ‘sterk en onafhankelijk Verenigd Koninkrijk’. ‘Ik dacht dat dat toen de juiste visie was, en dat denk ik nu nog. Maar in de 18 maanden die daarop volgden, is een mist van zelftwijfel opgedoken, lijkt het wel.’ In de plaats daarvan krijgen de Britten ‘ellendige onzekerheid’.

Voorts heeft de discussie over de grens met Noord-Ierland volgens Johnson te veel tijd gevraagd. Technische oplossingen voor grenscontroles zouden zonder verder onderzoek verworpen zijn.

Regeringscrisis

Johnson volgde met zijn ontslag het voorbeeld van Brexit-minister David Davis, nadat May haar Brexit-plannen had afgeklopt binnen de regering. Die ontslagen maakten de regeringscrisis in Groot-Brittannië nog ernstiger. Intussen deed May toegevingen aan de achterban die pleit voor een harde Brexit. Waarnemers menen dat May’s Brexit-visie door die toegevingen tot mislukken gedoemd is.

Dinsdag nog ontsnapte May net aan een nederlaag in het parlement. EU-gezinde conservatieve parlementsleden slaagden er, ondanks hulp van de oppositie, net niet in om een meerderheid te vinden, waarmee de regering verplicht zou zijn gesprekken op te starten over een douane-unie als er voor januari geen handelsakkoord afgesloten zou worden.

Brexit staat nog altijd gepland voor 29 maart 2019. Londen en Brussel moeten daarom voor oktober een akkoord sluiten.