Voor het eerst eten we meer gekweekte dan gevangen vis
Foto: fotoalia

Meer dan de helft van de vis die wereldwijd gegeten wordt, komt tegenwoordig uit kwekerijen. Dat blijkt uit het visserijrapport van de VN. En dan gaat het niet alleen over tilapia, pangasius of scampi. Ook de populaire zalm komt uit visboerderijen.

De Belg eet jaarlijks gemiddeld 23,7 kilogram vis en schaaldieren. Daarmee evenaren we ongeveer het Europese gemiddelde (22,5 kg) en is onze visconsumptie iets hoger dan het internationale gemiddelde (20,2 kg). Dat blijkt uit het visserijonderzoek van de FAO, de voedsel- en landbouworganisatie van de ­Verenigde Naties. Vis is als voedingsproduct de voorbije decennia steeds populairder geworden. In 1961 bijvoorbeeld was de jaarlijkse ­consumptie nog gemiddeld 10,3 kilo per jaar.

Vegetarische zalm

Opvallend: het verbruik van wilde vis is sinds eind jaren tachtig ongeveer hetzelfde gebleven. De sterke groei is volledig toe te schrijven aan gekweekte vis en schaaldieren. 53 procent van de wereldwijde visconsumptie komt tegenwoordig van de zogenaamde aquacultuur.

Die aquacultuur is intussen veel meer dan alleen de scampi’s, pangasius en tilapia die in Zuid-Oost-Azië met veel chemische stoffen in bassins groot worden. Jan Mees, algemeen directeur van het Vlaams Instituut voor de Zee (Vliz), geeft het voorbeeld van de zalm – samen met kabeljauw de populairste vis in ons land – die in de Noorse fjorden gekweekt wordt.

Gekweekt zeewier

‘Vroeger moesten vissers eerst meerdere kilo’s vis vangen als visvoer voor die zalmen, om uiteindelijk één kilo gekweekte zalm te hebben’, zegt hij. ‘Dat is natuurlijk geen oplossing voor de overbevissing, en dat beseffen de kwekers zelf ook steeds meer. Daardoor schakelen ze geleidelijk over op plantaardige voeding, en evolueren die zalmen naar planteneters.’

In ons land zitten visboerderijen voorlopig nog in een experimentele fase. ‘We hebben experimenten met mosselen, oesters, sint-jakobsschelpen en zeewier’, zegt Greet Riebbels van het Instituut voor Landbouw- en Visserijonderzoek. ‘Vooral voor zeewier is er veel interesse. Het is een van de producten van de ­toekomst. Zeewier heeft een hoge voedingswaarde, en de kweek is niet schadelijk voor het ­milieu.’

Een kweek ook met minder kans op verspilling dan vis. De Verenigde Naties wijzen erop dat wereldwijd ongeveer een op de drie vissen die gevangen worden, niet op het bord belanden. Vooral in Afrikaanse landen gaat er veel vis verloren omdat die na de vangst niet goed wordt bewaard en daardoor rot.