Stoltenberg verwacht dat België zich aan defensie-engagement houdt
Jens Stoltenberg Foto: AFP

Jens Stoltenberg, secretaris-generaal van de Navo, verwacht dat België het engagement nakomt om tegen 2024 twee procent van het bbp aan defensie uit te geven. Maar ons land ‘heeft nog een heel lange weg af te leggen’.

Op de Navo-top van Wales in 2014 zijn de lidstaten overeengekomen om de defensie-uitgaven tegen 2024 op te trekken tot 2 procent van het bruto binnenlands product (bbp). Maar in 2017 spendeerde België slechts 0,90 procent.

‘Ik verwelkom dat België gestopt is met besparingen op defensie-uitgaven en opnieuw meer investeert, maar België heeft nog een heel lange weg af te leggen’, aldus de Navo-baas in een gesprek met persagentschap Belga, in de aanloop naar de Navo-top van 11 en 12 juli in Brussel. Die zal onder andere in het teken staan van een eerlijke lastenverdeling binnen de verdragsorganisatie.

‘Het gaat erom dat we allemaal bijdragen met meer uitgaven, maar ook met nieuwe capaciteiten en bijdrages aan Navo-missies en -operaties’, zegt Stoltenberg. ‘Ik verwacht dat België zich ook houdt aan het engagement dat we allemaal zijn aangegaan: dat België de defensie-uitgaven opvoert, meer investeert in capaciteiten en meer steun levert aan onze missies en operaties. Dat maakt deel uit van het lidmaatschap van een alliantie waar we elkaar beschermen en verdedigen.’

Premier Charles Michel zei woensdag in de commissie Landsverdediging dat België wil evolueren naar het gemiddelde van de niet-nucleaire EU-lidstaten die deel uitmaken van de Navo (1,3 procent). Maar Stoltenberg ‘verwacht dat het Europese gemiddelde zal blijven stijgen’.

Trump haalt uit

Tijdens een speciale bijeenkomst op de Navo vorig jaar in Brussel had de Amerikaanse president Donald Trump hard uitgehaald naar de bondgenoten die de 2 procent niet halen. Hij eiste ook deze week opnieuw dat de verschillende lidstaten hun deel betalen. Stoltenberg vermoedt dat Trump zijn boodschap over een meer eerlijke lastenverdeling tijdens de top van volgende week zal herhalen. ‘Dat is niet alleen een boodschap van de Verenigde Staten. Dat is een boodschap waar we allemaal mee zijn akkoord gegaan.’

De secretaris-generaal stak ook nog de loftrompet over België, dat hij als gastland van het civiele hoofdkwartier in Brussel en het militaire hoofdkwartier in Bergen, een ‘belangrijk land voor de Navo’ noemde. Hij bedankte ook de Belgische regering voor de leiding over de bouw van het nieuwe hoofdkwartier en wees op de ‘belangrijke bijdrages’ aan de Navo-missies en -operaties.

Vervanging F-16’s

Nog volgens Stoltenberg is het niet aan de Navo om te beslissen welk type vliegtuig de Belgische F-16’s vervangt, zolang het maar ‘moderne’ en ‘capabele’ toestellen zijn.

Volgens de Navo-baas is het vervangingsdossier van de Belgische F-16’s belangrijk voor de verdragsorganisatie. ‘België heeft immers jarenlang gevechtsvliegtuigen geleverd voor missies en operaties van de Navo, zoals de luchtpolitiemissie in de Benelux maar ook boven de Baltische Zee. Belgische gevechtsvliegtuigen en jullie heel bekwame piloten zijn een belangrijke bijdrage aan onze collectieve defensie in Europa.’

In het dossier van de vervanging van de F-16’s, had de ministerraad op 15 juni beslist dat er drie pistes grondig onderzocht zouden worden. Naast de twee kandidaten uit de officiële RFGP-procedure - de F-35 van Lockheed Martin en de Eurofighter van Airbus - zouden dus ook twee andere mogelijkheden onderworpen worpen aan een ‘minutieuze analyse’: de levensduurverlenging van de huidige F-16’s en het Franse voorstel rond de Rafale, dat buiten de voorziene procedure binnenliep.

Bij een onderhoud met premier Charles Michel had Stoltenberg al benadrukt dat de verdragsorganisatie zo snel mogelijk een beslissing wil over de vervanging.