1 op de 5 Vlaamse werklozen heeft buitenlands diploma
Foto: Joris Snaet
Bijna één op de vijf werkzoekenden in Vlaanderen heeft een buitenlands diploma. In Brussel loopt dat aantal zelfs op tot bijna één op de twee. Hun aantal is de voorbije jaren fors gestegen, waardoor ook de wettelijk voorziene wachttijd om die buitenlandse diploma’s erkend te krijgen steeds vaker overschreden wordt.

Wie in Vlaanderen of bij een Vlaamse werkgever in Brussel met een buitenlands diploma aan de slag wil, heeft een gelijkwaardigheidserkenning van dat diploma nodig: een officieel bewijs, zeg maar, dat dit buitenlandse diploma evenwaardig is aan een Vlaams getuigschrift. Diploma’s uit de Franse en Duitse Gemeenschap in België en bepaalde buitenlandse diploma’s, onder meer uit Nederland en Luxemburg, zijn in Vlaanderen wel automatisch erkend.

Zowel het aantal mensen dat bij de bevoegde Vlaamse instantie een erkenning van een buitenlands diploma vraagt als het aantal werkzoekenden met zo’n diploma op zak zit al enkele jaren in stijgende lijn. In die mate zelfs dat Naric-Vlaanderen (National Academic and professional Recognition and Information Centre) een erkenning binnen de wettelijk voorziene termijnen lang niet altijd meer kan garanderen. ‘In 2014 kregen we in Vlaanderen 3.507 aanvragen binnen,’ zegt woordvoerster Viona Raymaekers. ‘In 2016 was dat aantal al opgelopen tot 4.354. De vluchtelingencrisis zit daar zeker voor iets tussen.’

In theorie mag de erkenning van een buitenlands diploma niet langer dan zestig kalenderdagen aanslepen als het enkel om een niveau-erkenning gaat: als bijvoorbeeld bepaald moet worden of een masterdiploma in Bulgarije dat ook in Vlaanderen is. Is er een meer specifieke erkenning van het diploma nodig – bijvoorbeeld voor een buitenlandse arts of advocaat – dan moet Naric die binnen de 120 kalenderdagen kunnen afleveren. ‘In 2016 sleepte zo’n specifieke erkenning al gemiddeld 140 kalenderdagen aan,’ klinkt het. ‘Om de procedures opnieuw te versnellen, is er vorig jaar een aantal extra mensen aangeworven. De kans is groot dat buitenlandse werkzoekenden in afwachting in de werkloosheid belanden, al beschikken ze over een relevant diploma. De procedure vergt nu eenmaal tijd. Haast elke case moet immers individueel worden beoordeeld, en dat vraagt dus flink wat onderzoek en overleg.’

Competenties
Het blijft een behoorlijk wrange vaststelling: in tijden waarin werkgevers wanhopig op zoek zijn naar bepaalde, vaak heel specifieke profielen, zitten er tienduizenden mensen in de werkloosheidsstatistieken die niet aan de slag kunnen omdat ze een nog niet erkend buitenlands diploma hebben. ‘Dat klopt,’ zegt VDAB-woordvoerster Shaireen Aftab, ‘maar die erkenning is nu eenmaal een zeer complexe procedure. Tegelijk past hier ook enige nuance: er zijn inderdaad heel wat jobs waarvoor echt een diploma vereist is, maar de VDAB probeert steeds meer mensen te valoriseren op basis van hun competenties. Concreet vragen we nu bijvoorbeeld aan werkgevers om bij hun vacature ook uitdrukkelijk de vereiste competenties te vermelden.’

Thomas Pollet, woordvoerder van Vlaams minister van Werk Philippe Muyters (N-VA) toont zich verrast over het hoge aandeel werkzoekenden in de Vlaamse werkloosheidscijfers met een niet­erkend buitenlands diploma, maar plaatst daar meteen enkele kanttekeningen bij. ‘We kunnen enkel werkgevers nogmaals oproepen van hun diplomafetisjisme af te stappen. Vaak blijkt zo’n diploma in de praktijk geen strikte aanwervingsvoorwaarde te zijn. Tegelijk is een hoge graad van echte vaktechnische kennis op hetzelfde niveau als in Vlaanderen ook geen overbodige luxe in bepaalde sectoren. Denk maar aan de zorg of de ICT.’
In Brussel blijkt de situatie overigens nog veel nijpender: zomaar eventjes 43 procent van alle werkzoekenden die bij Actiris ingeschreven zijn, heeft een niet­erkend buitenlands diploma op zak.

Bruxelles-Formation roept zowel Vlaanderen als Wallonië dan ook op meer vaart te zetten achter de erkenning van buitenlandse diploma’s.