Frankrijk en Italië botsen al over migratieakkoord
Conte en Macron Foto: AP

De uitwerking van het Europese migratieakkoord van vannacht belooft nog een moeilijke zaak te worden. Daarvoor waarschuwt Europees president Donald Tusk, en dat blijkt ook meteen al uit de reacties van de Franse president Emmanuel Macron en de Italiaanse premier Giuseppe Conte. Zij ruziën al over de ‘controlecentra’ op Europees grondgebied.

De Europese Raad - de verzameling van de 28 staatshoofden en regeringsleiders van de EU - bereikte vrijdagochtend vroeg na urenlang onderhandelen een akkoord over het migratievraagstuk. Daarin beslissen de Europese leiders onder meer dat ze de buitengrenzen beter willen beschermen, ontschepingsplatformen in Afrika willen oprichten én ‘controlecentra’ op poten willen zetten in de zuidelijke lidstaten. Daar moeten economische migranten gescheiden worden van wie recht heeft op internationale bescherming. Die laatste groep wordt dan verdeeld over de lidstaten die bereid zijn hen op te vangen.

De voorzitter van de Europese Raad beseft dat het werk daarmee niet afgelopen is. ‘Het is nog veel te vroeg om van een succes te spreken’, verklaarde Tusk op een persconferentie na de EU-top vrijdagmiddag. ‘Dit was het gemakkelijke deel van het werk, in vergelijking met wat ons te wachten staat wanneer we het akkoord in de praktijk brengen’.

Tusk benadrukte dat het akkoord ook vermeldt dat ngo’s op de Middellandse Zee ‘zich aan de wetten moeten houden en de operaties van de Libische kustwacht niet mogen verstoren’, en dat de EU daarnaast extra geld vrijmaakt voor Turkije en het Afrika Trustfonds.

Merkel: ‘Meer dan ik op gehoopt had’

Duits bondskanselier Angela Merkel, voor wie een Europese oplossing voor de migratiekwestie cruciaal is voor het overleven van haar regering, gaat tevreden naar huis. Dit is een belangrijke stap in de goede richting. Ik denk dat we hier samen iets bereikt hebben en dat is meer dan waar ik op had gehoopt voor ik naar de top kwam.’

Maar ook Merkel gaf toe dat de leiders nog wat werk op de plank hebben liggen. ‘Dit is niet het einde van de weg.’

Macron en Conte oneens

De Franse president Emmanuel Macron noemt het akkoord een ‘overwinning van Europa en van de samenwerking’. Het concept van ‘controlecentra’ is donderdagavond nog door de Franse president naar voren geschoven. Op Frans grondgebied komen echter geen dergelijke centra, verduidelijkte hij vrijdag wel. De bedoeling is dat ze in Griekenland, Spanje en Italië komen, de frontlijnstaten waar veel migranten aankomen.

De Italiaanse premier Giuseppe Conte sprak dat vrijdagmiddag al meteen tegen. De centra kunnen in eender welk Europees land komen, zei hij vrijdag tijdens een persbriefing na de Europese top. ‘De centra komen er op vrijwillige basis en gelijk wel EU-land kan zich daarvoor aanbieden, ook Frankrijk.’

‘Nuttig en nodig’

De Belgische premier Charles Michel sprak na afloop van de EU-top van een ‘goed, nuttig en nodig’ akkoord, ‘al blijft er natuurlijk wel wat werk om de implementatie te verzekeren’. Volgens Michel zullen de Europese leiders tijdens de EU-top in oktober analyseren wat dan al in gang is gezet.

De premier herhaalde dat België op dit moment niet van plan is om vrijwillig asielzoekers uit de controlecentra in Zuid-Europa op te vangen. Het verdrag van Dublin is vannacht niet veranderd. Vandaag is er geen asielcrisis wat het aantal migranten betreft, dus die vraag is nu niet aan de orde.’