In het Amerikaanse Californië is de beroemde gorilla Hanabi-ko, bijgenaamd Koko, op 46-jarige leeftijd overleden. Koko werd bekend omdat ze erin zou geslaagd zijn gebarentaal te leren, maar de gorilla zou ook een vreemde voorliefde voor katjes gehad hebben.

‘De Gorilla Foundation moet het droevige nieuws brengen dat onze geliefde Koko overleden is’, verklaarde het onderzoekscentrum dat de vrouwelijke westelijke laaglandgorilla bestudeerde. Hanabi-ko - Japans voor ‘vuurwerkkind’ - zag op 4 juli 1971 het levenslicht in de zoo van San Francisco. Ze leefde het grootste deel van haar leven bij professor Francine Patterson in Woodside, en overleed daar op 46-jarige leeftijd in haar slaap.

Professor Patterson bestudeerde Koko en leerde de gorilla gebarentaal, aldus de Foundation. De opleiding begon toen ze één jaar oud was, en Koko zou uiteindelijk meer dan 1.000 tekens aangeleerd hebben. Ze werd daardoor al gauw beroemd. De beelden van een ontmoeting met wijlen acteur Robin Williams gingen zo de wereld rond. De gorilla sierde ook twee keer de voorpagina van National Geographic.

Toch waren er ook wetenschappers die Koko’s kennis van de gebarentaal in twijfel trokken. Zo waren er weinig gegevens beschikbaar over de kunsten van de gorilla. Critici stelden ook dat Koko gewoon geconditioneerd was om gebaren na te doen omdat ze dan beloond werd met voedsel. De gebaren van de gorilla werden bovendien geïnterpreteerd door haar verzorgers, die in een toevallige reeks gebaren mogelijk zelf een betekenisvolle boodschap zagen.

Een katje voor kerstmis

In 1983 vroeg Koko volgens haar verzorgers voor Kerstmis een kat. De Foundation gaf haar eerst een knuffel, maar daar zou de gorilla niet tevreden mee geweest zijn, en ze zou heel de tijd het woord ‘droevig’ geseind hebben. Op haar verjaardag mocht Koko daarom in 1984 een katje kiezen uit een doos met achtergelaten poesjes.

Volgens professor Patterson zorgde Koko voor het katje, dat ze ‘All Ball’ zou gedoopt hebben, alsof het haar eigen kind was. De gorilla zou zelfs geprobeerd hebben haar borstvoeding te geven. Het mooie liedje duurde echter niet lang, want All Ball ontsnapte in december van hetzelfde jaar uit Koko’s kooi en werd doodgereden door een auto. Waarop Koko ‘slecht, slecht, slecht’ en ‘frons, ween, frons, droevig’ zou geseind hebben.