In de vroege namiddag is zondag ook een derde schip met aan boord door de Aquarius geredde vluchtelingen aangekomen in de Spaanse havenstad Valencia. Alle 629 vluchtelingen worden nu overgebracht naar een opvangcentrum in de buurt.

Het door de hulporganisatie SOS Méditerranée gecharterde schip de Aquarius had vorig weekend in totaal 629 Afrikaanse migranten uit zee opgepikt die voor de Libische kust in verschillende boten onderweg waren. Voor de 1.500 km lange overtocht naar Spanje werden honderden van deze vluchtelingen verdeeld over de Italiaanse escorteschepen Dattilo (274) en Orione (249).

De Dattilo kwam zondagochtend al aan na een trip van een week en meer dan 1.500 km, de Aquarius volgde rond 11.00 uur en de Orione volgde als laatste. Een spandoek heet de migranten in verschillende talen welkom in Spanje. Ze werden op de kaai opgewacht door een groep medewerkers van het Rode Kruis. 

De opvarenden waren zowat een week lang op zee. Nadat Italië en ook Malta hadden geweigerd om de Aquarius te laten aanmeren, verklaarde de nieuwe socialistische Spaanse regering van premier Pedro Sánchez zich bereid om het reddingsschip van de ngo’s SOS Méditerranée en Artsen Zonder Grenzen op te vangen.

Door de slechte weersomstandigheden op zee moest nog een andere route genomen worden. Er moest voedsel aan boord worden gebracht. Alle volwassen vluchtelingen worden nu naar een centrum dertig kilometer ten westen van Valencia gestuurd. Extra faciliteiten moet Spanje niet organiseren - er zijn volgens het Rode Kruis voldoende opvangcapaciteiten.

De Spaanse overheid onderzoekt nu elk dossier apart, aldus minister van Binnenlandse Zaken Fernando Grande-Marlaska.

'De gezondheidstoestand van alle 274 is behoorlijk goed', aldus de regionale voorzitter van het Spaanse Rode Kuis, Rafael Gandía. De vluchtelingen aan boord van de Dattilo werden in de loop van de voormiddag al medisch onderzocht. 'We hebben geen grote verwondingen vastgesteld.' Ook aan boord van de twee andere schepen waren, op het eerste zicht, geen zwaargewonden.

Europese spanningen

Het lot van de Aquarius en de opvarenden, onder wie 123 niet-begeleide minderjarigen en minstens zeven zwangere vrouwen, zette de spanningen tussen de Europese landen over de aanpak van de migratiestromen helemaal op scherp.

Zo leverde Frankrijk zware kritiek op de weigering van Italië, waar sinds kort een regering van de anti-establishmentpartij Vijfsterrenbeweging en de radicaal rechtse Lega aan de macht is. De Italiaanse minister Salvini liet de voorbije dagen al weten dat hij nog meer boten van hulporganisaties de toegang tot Italië wil weigeren.

'Als koopwaar overgeladen'

Artsen Zonder Grenzen vraagt de Europese regeringen zondag in een persbericht om mensenlevens voor politieke spelletjes te stellen. 'Er is niets dat de vernederende behandeling rechtvaardigt die de opvarenden op de Aquarius moesten ondergaan', aldus Karline Kleijer, noodcoördinator bij AzG. 'Het is schandalig dat de Italiaanse autoriteiten hun havens afsluiten en deze 630 mensen onnodig laten ronddwalen op zee, in naam van een politieke keuze.'

'Mannen, vrouwen en kinderen aan boord van de Aquarius hebben oorlog en miserie ontvlucht, en ze hebben in Libië gruwel moeten meemaken. Ze zijn als koopwaar overgeladen van de ene naar de andere boot, en hun tocht op zee is onnodig verlengd, in zeer penibele omstandigheden.'

De organisatie vindt dat Europa van 'het redden van mensen op zee een prioriteit moet maken, door het ontschepen van vluchtelingen in de Europese havens die het meest nabij en het dichtst zijn'. Daartoe moeten de landen 'onmiddellijk stoppen met obstakels op te werpen voor initiatieven van ngo's.'

AZG wijst er verder nog op dat de Aquarius een van de weinige ngo-schepen is dat nog opereert voor de kust van Libië. 'Dat betekent echter niet er geen nood meer toe is. Begin deze maand had het schip dit jaar al 2.350 mensen gered, die anders verdronken zouden zijn. Er moet een einde komen aan de campagne van verdachtmaking tegen ngo's. Onze enige bedoeling is levens redden.'