‘Einstein racistisch? Nee, we waren gewoon vuil’
Albert Einstein liep niet zo hoog op met de Chinezen. Foto: BELGAIMAGE

Schokkend. Racistisch. Nee, de opmerkingen die Albert Einstein over de Chinezen in zijn dagboeken neerpende – ‘vuil, dom volk’ ­– vallen niet in goede aarde. Maar sommige Chinezen reageren eerder gematigd.

De publicatie van enkele uittreksels van de dagboeken uit de jaren 20 van vorige eeuw van Albert Einstein, toen de fysicus door Azië reisde is niet ongemerkt voorbij gegaan. Dat Einstein de onder meer de Chinezen beschrijft als een ‘nijver, vuil, dom volk’ en commentaar levert op hun ‘vele na­komelingen’ (‘Het zou jammer zijn dat de Chinezen alle andere rassen zouden verdringen. Voor mensen als wij is het idee alleen al onbeschrijflijk treurig’) deed nogal wat wenkbrauwen fronsen. Weinig subtiel, aanstootgevend en zelfs racistisch, oordeelden sommigen.

Maar in China lijkt niet iedereen even zwaar te tillen aan die woorden. Op Chinese sociale netwerken zoals Weibo zijn sommige reacties opvallend gematigd en zelfs begripvol. ‘Einstein ging op het verkeerde moment naar China’, citeert de Britse krant The Guardian een van die Weibo-gebruikers. ‘Honger, armoede, oorlog wogen in die tijd zwaar op de Chinese bevolking. Hoe konden ze dan in zulke tijden Einsteins respect afdwingen?’

Sommigen gaan nog een stapje verder en geven Einstein volmondig gelijk: ‘Is dit beledigend voor China? Belachelijk. Zagen de Chinezen er toen vuil uit? Als ik foto’s uit die tijd zie, dan zien ze er inderdaad vuil uit. Einstein gaf weer hoe het er toen uitzag.’ Zelfs Lu Xun wordt erbij gehaald om dat punt kracht bij te zetten: deze beroemde en gewaardeerde Chinese schrijver uit de vorige eeuw deinsde er ook niet voor terug om de kleine kantjes van de Chinezen te beschrijven, klinkt het.