Francken houdt voet bij stuk over opsluiting families
Foto: BELGA

De Raad van Europa tikt staatssecretaris voor Asiel en Migratie Theo Francken opnieuw op de vingers voor zijn plannen om illegaal in ons land verblijvende gezinnen met kinderen in gesloten wooneenheden onder te brengen. 'Ook andere lidstaten doen het', repliceert Francken.

‘Men heeft mij laten weten dat de nieuwe gesloten units voor gezinnen met kinderen in de buurt van de luchthaven van Zaventem af zijn, en dat families er in de zeer nabije toekomst opgesloten kunnen worden. Kinderen mogen nooit opgesloten worden wegens hun migratiestatus, of die van hun ouders.' Dat schreef de mensenrechtencommissaris van de Raad van Europa Dunja Mijatovic in een brief aan staatssecretaris voor Asiel en Migratie Theo Francken (N-VA). 

Mijatovic verwijst naar de beslissing van de regering-Michel om wooneenheden te voorzien binnen het gesloten terugkeercentrum 127bis, voor families die een bevel kregen om het grondgebied te verlaten. 

Tot nu toe gebeurde dat niet (meer). Een tiental jaar geleden besliste België dat families met kinderen die illegaal in ons land zijn, niet meer opgesloten zouden worden in een gesloten centrum, na verschillende veroordelingen voor het schenden van het Europees mensenrechtenverdrag. Sindsdien worden ze ondergebracht worden in open wooneenheden, in afwachting van hun terugkeer naar het land van herkomst. Maar omdat dat systeem niet waterdicht zou zijn - gezinnen verdwijnen van de radar nog voor ze worden uitgewezen - besliste deze regering dus dat ze opnieuw opgesloten mogen worden. 

Laatste redmiddel?

De mensenrechtencommissaris wijst er op dat de regeling ingaat tegen het kinderrechtenverdrag van de Verenigde Naties. Dat zegt dat minderjarigen als laatste redmiddel opgesloten kunnen worden in het kader van jeugdcriminaliteit. Maar dat is niet van toepassing in geval van migratie, stelt Mijatovic.

Francken stuurde gisteren een brief terug naar Mijatovic met zijn verdediging. 'Deze eenheden zijn bestemd om families onder te brengen die illegaal op het Belgische grondgebied verblijven en manifest weigeren om terug te keren naar hun land van herkomst, en slechts nadat alle binnenlandse procedures zijn uitgeput', schrijft Francken. 'De plaatsing van families in de wooneenheden komt er pas aan het einde van een uitgebreid watervalsysteem met een hele reeks aan alernatieven.'

Daarnaast hamert Francken erop dat families met kinderen onder de Belgische wetgeving alleen 'voor een korte periode en in een omgeving aangepast aan hun noden' kunnen worden vastgehouden. 'Bij het nemen van een dergelijke beslissing wordt altijd rekening gehouden met de belangen van het kind.'

Volgens Francken is zijn beleid wel in lijn met het Europees recht en de mensenrechtenconventies. Hij wijst er ook op dat 'andere lidstaten van de EU families met kinderen die illegaal in het land verbijven, van hun vrijheid beroven'.

‘Niet terugkeren naar het verleden’

Zijn er dan geen alternatieven? Volgens de Raad van Europa wel. ‘België heeft het laatste decennium geïnvesteerd in de ontwikkeling van die alternatieven en is zo een referentieland geworden op dit gebied. Ik spoor uw autoriteiten aan om op dit pad verder te gaan en niet terug te keren naar het verleden en de bescherming van kinderrechten in gevaar te brengen.’

Het is niet de eerste keer dat de Raad van Europa Francken hierover op de vingers tikt. Mijatovic’ voorganger schreef de staatssecretaris eind 2016 al een brief waarin hij Francken aanspoorde zijn beslissing te heroverwegen.

Ook binnen de Kamer veroorzaken de gesloten woonunits in 127bis nog debat. Oppositiepartijen Groen, PS en Ecolo willen een verbod op het opsluiten van minderjarige vreemdelingen, maar de meerderheid verwerpt dat. De Kamercommissie Binnenlandse Zaken organiseert binnenkort wel hoorzittingen over het onderwerp, en de leden brengen op 22 juni een bezoek aan de nieuwe wooneenheden.