Voor wie werk zocht, was archeologie jarenlang een ‘rampopleiding’. Nu biedt ze plots 100 procent jobgarantie. ‘Met dank aan de strengere bouwwetgeving.’

‘Papa, ik wil archeoloog worden, net als Indiana Jones.’ Tot voor een paar jaar kon je je als ouder maar beter grote zorgen maken als zoon- of dochterlief met die droom kwam aanzetten. Archeologie behoorde in bijna elk rapport van de VDAB tot de opleidingen met de minste garantie op werk. In 2006 zat 28 procent van de archeologen na een jaar zonder job: geen opleiding deed slechter.

‘Maar in de nieuwe editie van ons Schoolverlatersrapport doen ze het uitzonderlijk goed’, zegt Shaireen Aftab van de VDAB. ‘Alle studenten hadden binnen het jaar werk.’

Volgens de VDAB heeft dat te maken met strengere regels rond archeologisch onderzoek. ‘Sinds juni 2016 is het in Vlaanderen verplicht om bij veel bouwprojecten een zogenaamde archeologienota te laten maken. Dat is een soort archeologisch vooronderzoek om te zien of er mogelijk waardevolle resten in de bodem zitten. Dat heeft de vraag naar archeologen enorm doen stijgen.’

Dat klopt, zegt Wim De Baere, de voorzitter van VONA, de Vereniging van Ondernemers in de Archeologie. ‘Toen ik afstudeerde, was ik de enige van mijn richting die na een jaar werk had. Ik ben, net als veel archeologen toen, voor een job ook moeten uitwijken naar Nederland. Daar had je toen al die verplichtingen bij bouwprojecten die Vlaanderen nu pas heeft.’

Ondertussen vinden álle Vlaamse archeologen hier dus werk. ‘En nu komen de Nederlanders naar hier werken in plaats van omgekeerd’, zegt De Baere.

In Eisden, niet in Egypte

Garantie op werk dus. Maar Egyptische tempels gaan blootleggen doet zo’n drukbevraagde archeoloog dus niet. ‘Je gaat van bouwproject naar bouwproject, hier in Vlaanderen’, zegt Maarten Berkers van het Forum Vlaamse Archeologie (FVA). ‘De ene dag in Ieper, de andere dag in een klein dorpje ergens in de Kempen.’

Levert al dat archeologisch graafwerk ook iets op? Alvast in Ieper werden 500 skeletten uit de Middeleeuwen opgegraven bij de bouw van een nieuw wooncomplex. En in Eisden vonden archeologen het allereerste wegdek dat ooit in het dorp lag, 500 jaar oud.

‘Het heeft zeker zijn nut’, zegt De Baere. ‘Maar iedere bouwheer wil natuurlijk zo snel mogelijk bouwen. Er staat dus elke keer veel druk op de ketel. De overheid moet daar scherp op toezien.’

‘Het zou ook helpen als al die kleine, lokale onderzoekjes verzameld worden. Vlaanderen trekt daar vanaf nu 1 miljoen euro per jaar voor uit, om dat allemaal te bundelen. Het kan maar helpen om erop toe te zien dat al dat werk niet gewoon ongelezen in de archiefkasten verdwijnt.’