Zwitsers verwerpen hervorming bankensysteem
een actievoerder probeert tevergeefs mensen te overtuigen in te stemmen met een hervorming van het banksysteem. Foto: REUTERS

De Zwitsers hebben zondag tijdens een referendum een plan afgekeurd om het nationaal monetair systeem radicaal te hervormen. Door de hervorming had de nationale bank het monopolie gekregen op het creëren van geld, wat de bewegingsvrijheid van banken erg had beperkt.

Meer dan drie kwart (75,7 procent) van de kiezers stemde tegen de hervorming. In geen enkel kanton haalde het voorstel een meerderheid. De afwijzing komt niet onverwacht, aangezien peilingen eerder al aangaven dat het grootste deel van de Zwitsers tegen de hervorming is.

De voorstanders wilden het monetair systeem hervormen om de economie te beschermen tegen een mogelijke financiële crisis. Volgens het concept van het ‘Monnaie pleine’-initiatief, dat ontwikkeld werd door economen in Duitsland en Zwitserland, zou enkel de centrale bank nog geld mogen creëren. Daardoor zouden banken enkel leningen kunnen afsluiten indien ze dezelfde som krijgen van de centrale bank, andere geldschieters of van stortingen van klanten.

Alle grote partijen waren tegen het voorstel, net als de banken en bedrijven. Volgens hen zou de hervorming het kredietsyteem schade berokkenen. Volgens de nationale bedrijfsfederatie Economiesuisse zou de hervorming Zwitserland afscheiden van de wereldeconomie.

Volgens Jean-Marc Heim, een van de initiatiefnemers van het nieuwe systeem, is de nederlaag bij het referendum toch een overwinning. ‘Het initiatief heeft een groot deel van de bevolking bewust gemaakt van de zwakheden van het huidige systeem’, zegt Heim, die stelt dat het bankensysteem sowieso hervormd moet worden om de digitalisering mogelijk te maken en cryptomunten te reguleren.

‘De mensen wilden de hervorming nu niet, maar ik vermoed dat de discussie over de stabiliteit van het financiële systeem zeker zal worden voortgezet’, zegt ook vertegenwoordiger van het ‘ja’-kamp, Reinhold Harringer.

De opkomst voor het referendum van zondag was laag: slechts 34 procent van de Zwitsers bracht zijn stem uit. Bij de vorige referenda was de opkomst duidelijk hoger, al gaat het niet om een laagterecord. Dat dateert uit 1972, toen slechts 26,7 procent zich uitsprak over de bescherming van de valuta en de stabilisatie van de bouwmarkt.