zaterdag 9 juni 2018 - Binnenland
camera closecorrect Verwijs ds2 facebook gplus nextprevshare twitter video

Astrid Panis’ opa staat centraal in haar boek ‘Slapende tijgers’ (uitg. Cossee). Jimmy Kets

Astrid Panis (46) kreeg als kind de liefde voor taal via haar opa

‘Knipsels als dagboek van de wereld’

Toen ze haar opa recensies uit De Standaard in boeken zag stoppen, wist ze: ik word schrijfster. En dat werd ze ook, onlangs, op haar 46ste.

Van onze redacteur 

‘De tijger sliep diep. Opa bladerde door De Standaard en verzamelde belangrijke stukken voor zijn archief.’

Zo staat het op pagina 92 van ‘Slapende Tijgers’, de debuutroman van Astrid Panis. 46 is ze. En eindelijk is ze het nu officieel, schrijfster. Ze wilde het altijd al zijn, vertelt ze. Al zo lang ze het zich kan herinneren. En daarvoor was haar opa cruciaal. De opa die model stond voor de opa in haar boek.

‘Gustaaf heette hij. Maar de mensen noemden hem Staf. En ik zei: “Opa van de Tijgerstraat”. Want daar woonde hij. In de Tijgerstraat in Gent. Hij was een bijzondere man. Altijd keurig in het pak. Das. Strikje. Dikke hoornen bril. Zelfs zijn zakdoeken waren bijzonder. Die leken altijd vers gestreken uit zijn broekzak te komen. Dat was magisch. Geen idee hoe hij dat deed. Ze roken naar lavendelwater.’

‘Het geschreven woord was een belangrijke kwestie voor mijn opa. Taal was iets wat je kon bezitten of ontberen, een middel tot emancipatie’  

‘En hij was altijd — altijd — aan het lezen. Doorgaans in De Standaard. De hele dag was hij met de krant op stap. Trein op, trein af – hij reisde voor de vakbond het hele land rond. En als hij ze helemaal uitgelezen had, bladerde hij er nog een keer door, aan zijn bureau in zijn studeerkamer. Een heerlijke plek was dat. De deurknop was van porselein. Er stond een roosje op. Ik zie het nog zo voor me. Er was een houten vloer die heel hard kraakte. Dikke tapijten. En overal boeken, souvenirs en snuisterijen. Van die oude pennen, ook, met een inktpot. Uren zat hij daar.’

Koffie en peperkoek

Uren zat Astrid Panis daar ook. Er heerste een gewijde stilte, herinnert ze zich. Ze mocht niets aanraken. Behalve potlood en tekenpapier. En soms, voorzichtig, de tikmachine. Vaak zat ze gewoon te kijken. Naar de man die daar over zijn krant gebogen zat, in de kamer die naar koffie en peperkoek geurde. En waar uiteindelijk de schaar werd boven gehaald. ‘Dat was het laatste wat mijn opa met de krant deed. Verknippen. Artikels die hem interesseerden bewaarde hij in een map. De krant als een soort dagboek van de wereld.’

‘Op zolder lag een enveloppe met kranten die hij had bijgehouden van de geboortedagen van zijn kleinkinderen. “Wat die dag geschiedde volgens De Standaard”, had hij erop geschreven. Hij stopte ook knipsels in zijn boeken, als een soort van bladwijzers. Recensies. Nieuwsberichten. Of gewoon artikels die er op de een of andere manier verband mee hielden.’

Hoedje van papier en letters: zo wordt een mens lezer. rr

Ze toont een vergeelde foto. Twee is ze – amper. Ze zit in een hoge stoel en doet alsof ze de krant leest. Precies zoals ze dat die bijzondere man dag in, dag uit ziet doen. Op een andere foto heeft hij een hoed voor haar gevouwen. Van papier en letters. Zo wordt een mens lezer. En later schrijver van een roman waarin een opa een krant leest. En een imaginaire tijger voedt met personages uit de wereldliteratuur.

Zelf voedde hij zich met zinnen, vertelt ze. ‘Ik vond in een oud woordenboek van hem een papiertje: “Woorden en wendingenarchief”. Daarop schreef hij woorden en zinnen uit de krant over. Zinnen als: “Er vallen beslist enkele kritische kanttekeningen te maken.” Ik zie het zo voor me, hoe hij die dan gewoon overnam als hij zelf een tekst moest schrijven. Want dat deed hij ook.’

‘Het geschreven woord was een belangrijke kwestie voor mijn opa. Taal was iets wat je kon ambieren. Iets wat je kon bezitten, of ontberen. Een middel tot emancipatie. Iets wat je met respect moest behandelen, ook. Dat leerde hij onder meer uit de krant. Dat leerde hij mij.’

dS Video - dS100 - Het verhaal van Astrid Panis.

Astrid Panis, Slapende tijgers, uitg. Cossee

Binnenland
  1. Felle rukwinden op komst: steden en gemeenten nemen maatregelen
  2. Beledigende tag voor burgemeester in gespannen Naamse campagne
  3. Nieuwe groep van 29 vluchtelingen aangekomen op Zaventem
  4. Hoe de pest ook gezonde varkens doodt
  5. Files ontwijken met apps als Waze? Het kan u duur te staan komen
  6. Goede kans dat we ons elektriciteitsverbruik in november moeten aanpassen
  7. 'Ik durf in mijn eentje geen huisbezoeken meer af te leggen'
  8. Dit is de beste dag van het weekend
  9. Na je 65ste werken in de haven doe je niet ongestraft
  10. Gent is de jobkampioen
  11. Wat u moet studeren om minister te worden
  12. Van Besien: 'Ik ben dé uitdager van Bart De Wever'
  13. Uitgewezen crimineel Rustemi zit straf uit in Albanië
  14. Ziekenhuizen hebben weinig oog voor dove en slechthorende patiënten
  15. N-VA Zulte klaar voor gemeente en provincie
  16. Regenboogmolentjes SP.A plus gestolen en vernield
  17. Fietsersbond heeft tien prioriteiten voor Tienen
  18. GROSK op ramkoers met lokale politieke partijen
  19. Open VLD wil na onderbreking van achttien jaar weer mee het beleid van Linter bepalen
  20. Advocaat verwikkeld in fraudezaak met Belgische staat toch kandidaat bij verkiezingen: “We gunnen hem voordeel van de twijfel”
Sport
  1. Waasland-Beveren kan ook tegen negen Charleroi-spelers niet winnen
  2. Thiam genomineerd voor titel van Europees Atlete van het Jaar
  3. IndyCar lonkt naar Stoffel Vandoorne
  4. Beerschot Wilrijk krijgt voetballes op eigen Kiel van promovendus Lommel SK, overleeft Vreven dit?
  5. Eerste competitiegoal Thorgan Hazard levert Mönchengladbach niets op
  6. Ai, ai, Mourinho: Manchester United lijdt alweer puntenverlies
  7. Boeman van Club Brugge scoort weer in slotfase en helpt Dortmund nog aan gelijkspel
  8. Belgian Cats voor het eerst op WK: “Japan top, Spanje favoriet. Puerto Rico moeten we kloppen”
  9. Ongeslagen Fury en Wilder boksen op 1 december om wereldtitel bij de zwaargewichten
  10. Sir Alex Ferguson krijgt staande ovatie bij terugkeer op Old Trafford na hersenoperatie
  11. Claire Michel 8e op WB triatlon in Weihai, Marten Van Riel 23e
  12. Wang Qiang pakt tweede WTA-titel in Guangzhou, Bertens tegen Tomljanovic in finale Seoel
  13. Dirk Van Tichelt sneuvelt in openingsronde van WK judo
  14. Pliskova en US Open-winnares Osaka spelen de finale op WTA-toernooi van Tokio
  15. Domper voor Australië: kopman Richie Porte geeft forfait voor WK wielrennen
  16. Quinten Hermans wint Trek CX Cup in Waterloo
  17. David Goffin wint in drie sets van Diego Schwartzman op Laver Cup
  18. Belgian Tornado Jonathan Sacoor maakt kans op trofee voor Rising Star in Europese atletiek
  19. Amerikaanse jumpingploeg pakt eerste wereldtitel, Nicola Philippaerts naar finale op Wereldruiterspelen
  20. Union nestelt zich (ondanks technische problemen) na zege in Tubeke op plaats twee in de Proximus League