Meer sparen zonder moeite
Foto: Shutterstock.com
Sparen is saai. Het stelt onmiddellijke behoeftebevrediging uit en wat krijg je ervoor in de plaats? Een mooie oude dag (maar die is nog ver weg voor velen). Een droomreis (maar dan moet je dat leuke jasje misschien laten hangen). Is er een manier om makkelijk en pijnloos te sparen?
Dossier aangeboden door Rabobank.be

Lange tijd vertrok de economische wetenschap van de veronderstelling dat de mens bovenal een ‘homo economicus’ is, een rationeel denkend wezen dat tracht zijn levensbehoeften op een zo efficiënt mogelijke manier in te vullen. Die mythe is ondertussen vakkundig doorprikt: zoals in de andere domeinen van het leven gaat de mens ook op economisch en financieel vlak allesbehalve rationeel te werk. Dus sparen we vaak te weinig voor ons pensioen, ook al weten we dat het eigenlijk nodig is. En komen we nooit aan die droomreis toe. Het goede nieuws is dat Nobelprijswinnaar Economie Richard Thaler, die de homo economicus definitief begroef, ontdekte wat wél werkt: nudging, mensen een klein en subtiel zetje geven om de juiste keuze te maken. Eens je je daarvan bewust bent, wordt het makkelijker om bijvoorbeeld meer te sparen zoals je altijd al had gewild, en daar tevreden en mogelijk zelfs gelukkig over te zijn.

Automatisch sparen werkt
Natuurlijk weten we allemaal dat sparen nodig en nuttig is: niet alleen voor als we met pensioen zijn, maar ook voor toekomstige aankopen, voor de studies van de kinderen... Dat rationele besef garandeert geenszins dat we het ook doen en consequent volhouden. Richard Thaler legt de vinger op de wonde: we vinden sparen zonde van het geld, omdat het ons belet om vandaag meer uit te geven. We zijn er goed in om ons vermogen op te delen in categorieën als ‘vaste kosten’ en ‘schoolgeld’, maar vinden sparen voor ‘later’ te abstract. Het kost ook moeite om geld opzij te zetten, wat dan weer leidt tot uitstelgedrag: volgende maand beginnen we te sparen. Een van de succesvolste experimenten van Thaler maakte net van dit laatste gegeven gebruik. In de V.S. bestaat een systeem waarbij mensen sparen via hun werkgever. Thaler bedacht het programma ‘Save More Tomorrow’ (‘Spaar meer morgen’), waarmee werknemers zich konden engageren om automatisch meer te sparen elke keer ze een loonsverhoging kregen. Het bleek een enorm succes om pijnloos en succesvol steeds meer te sparen. Een slimme en eenvoudige variant hiervan is een vaste spaaropdracht aan het begin van de maand, net nadat je loon is gestort. En best nog naar een aparte bank, zodat de neiging minder groot is om het geld terug naar je zichtrekening over te schrijven wanneer het einde van de maand in zicht komt. Meer over deze ‘mentale barrière’ lees je hier.

Alle beetjes helpen
Bij sparen denk je misschien aan het - liefst enorme - eindbedrag. Maar elk klein, regelmatig gespaard bedrag draagt daartoe bij. Een onderzoek voor de Amerikaanse spaar-app Acorns bood 9000 klanten de kans om hun favoriete automatische spaarbedrag te kiezen, namelijk ofwel:

  • 5 dollar per dag
  • 35 dollar per week
  • 150 dollar per maand

De aandachtige lezer zal opmerken dat het theoretische eindresultaat elke maand hetzelfde is. Toch was het laagste bedrag veel populairder dan het hoogste. Van de klanten die het voorstel kregen om dagelijks te sparen, hapte 30% toe. Slechts 10% engageerde zich om elke week 35 dollar te sparen. Amper 7,1% verklaarde zich bereid om maandelijks 150 dollar te sparen. Eens de spaarplannen waren opgestart, bleven na de eerste maand 75% van de dagspaarders over en 85% van de week- en maandspaarders. Maar na drie maanden bleek de participatiegraad onder de dagspaarders nog steeds de hoogste.

Het lijkt misschien niet praktisch om elke dag een vast bedrag naar je spaarrekening over te schrijven, maar het kan wel een inzicht zijn dat je helpt om je maandelijks spaarbedrag te verhogen door het naar een spaarbedrag per dag om te rekenen.
 

5 euro? Of misschien wel 20? Hoeveel zou jij per dag kunnen sparen? En per maand?
Klik hier voor de Spaarkrachttest.