Vind jij het soms ook zo moeilijk om te sparen? Een eenvoudig experiment bewijst dat een fysieke of mentale afstand tot spaargeld helpt om een spaarpotje onaangeroerd te laten. Wat is de psychologie achter dit fenomeen? En hoe breng je dit inzicht zelf in de praktijk?
Dossier aangeboden door Rabobank.be

Met digitale bankieren en handige apps op onze smartphone is ons spaargeld nooit ver weg. In de 24-uurseconomie waarin we leven, zitten je bankrekeningen bijna letterlijk in je broekzak. Goed voor het gebruiksgemak, maar slecht voor je spaarkracht. Want voor je het weet, staat een deel van je zorgvuldig opgespaarde spaargeld op je zichtrekening, waarna weinig je belet om het geld cash, met de bankkaart of contactloos uit te geven. Maar wat als je een buffer tussen je spaar- en zichtrekening zou kunnen inbouwen?

Het experiment
Rabobank.be organiseerde onlangs een experiment waarin twee groepen testpersonen gevraagd werden deel te nemen aan een bowlingspel. De deelnemers waren niet op de hoogte dat het eigenlijk om een test ging over de mentale spaarbarrière. Elke deelnemer startte de simulatie met vijftig euro cash die ze konden verdelen over een spaarpot of speelpot. Een deelname aan het kegelspel kostte tien euro en elke testpersoon moest minstens één keer spelen. Wie alle kegels omgooide, won extra geld. Het overgebleven geld mochten ze mee naar huis nemen.

Groep 1 had de spaarpot en de speelpot naast elkaar op tafel staan waarin ze het geld konden verdelen. Bij groep 2 stond de speelpot op tafel en werd hun spaargeld uit het zicht bewaard tot ze er opnieuw beroep op wilden doen.

De resultaten
Het experiment bevestigde wat wetenschappers eerder al hadden vastgesteld (zie verder). De deelnemers uit groep 1 lieten zich meer leiden door de impulsen van het spel. Maar liefst 7 van de 10 testpersonen uit groep 1 namen geld uit hun spaarpot op tafel om verder te kunnen spelen.

In groep 2, bij wie de spaarpot uit het zicht werd bewaard, was het resultaat heel anders. Slechts 1 persoon van de 10 haalde geld uit de spaarpot. Deze deelnemers hadden voor zichzelf uitgemaakt met hoeveel ze minimum naar huis wilden gaan en ze hielden zich eraan. Het verdere verloop van het bowlingspel had geen invloed op hun vastberadenheid. En omdat ze een actie moesten ondernemen om opnieuw toegang te krijgen tot hun niet-zichtbare spaargeld, hielden ze zich beter aan hun spaarvoornemen. In deze test ging het slechts over vijftig euro en tien minuten vol verleiding. Toch is meteen duidelijk dat wanneer je enige fysieke en/of mentale afstand creëert tussen jezelf en je spaargeld, je meer geneigd bent om te sparen.

Wetenschappelijk bewijs
Het experiment van Rabobank.be is in feite een herhaling en een bevestiging van wetenschappelijk onderzoek dat de Amerikaanse sociaalpsycholoog Sam Maglio in 2013 uitvoerde. Hij vroeg twee groepen mensen in New York of ze bereid waren te wachten op het prijzengeld van een loterij. Dit geld zou bovendien na drie maanden 65 dollar bedragen in plaats van de oorspronkelijke 50 dollar. Eén groep deelnemers kreeg te horen dat het geld op een bank in hun eigen stad stond, bij de andere groep stond het zogenaamd in Los Angeles, aan de andere kant van het land. Ze moesten zich in beide gevallen niet verplaatsen om het geld te cashen. Wanneer het geld op een bank in New York stond, bleek dat 49 procent bereid was om te wachten. Maar van de groep die te horen kreeg dat het geld in Los Angeles stond, was 71 procent bereid het geld langer op de rekening te laten staan en op die manier 15 dollar meer te krijgen. Met andere woorden, hoe verder weg het geld, hoe kleiner de kans dat we er snel beroep op willen doen. Een afstand - mentaal of in realiteit - tussen onszelf en ons geld bepaalt of we al dan niet geneigd zijn om het uit te geven.

Dagelijkse praktijk
Hoe vertaal je deze inzichten naar de dagelijkse praktijk? Als het je doel is om meer te sparen en dus ook om dit spaargeld voor lange tijd onaangeroerd te laten, kan het verstandig zijn om je spaargeld bij een andere bank onder te brengen. Zo creëer je automatisch de nodige mentale barrière tussen jezelf en je spaargeld. Hoe zou jij de ideale mentale barrière optrekken?
 

Hoeveel zou jij kunnen sparen? Is dit meer of minder dan andere Belgen, leeftijds- of streekgenoten?
Klik hier voor de Spaarkrachttest.