Politieagenten filmden in Sint-Martens-Voeren, nabij de grens met Nederland, een dier dat verdacht veel op een lynx lijkt. Keert het ‘spook van het bos’ definitief terug?

De lynx lijkt op een groot uitgevallen kat met bakkebaarden en een korte staart. Maar dat is moeilijk te zien op de beelden die de agenten op 3 november 2017 hebben gemaakt. Pas na een beeldanalyse bevestigen specialisten dat het vermoedelijk om een lynx gaat.

Let wel: vermoedelijk. Het gefilmde dier is groter dan een wilde kat en heeft een kortere staart. Wel zou het om erg klein exemplaar gaan, kleiner dan een lynx normaal is. Een hond is het alvast niet, blijkt uit de analyse op de website van Landschap vzw. Hondachtigen bewegen anders.

Moeten we bang zijn van de lynx?
Een tekening uit de beeldanalyse van Landschap vzw.

Meldingen

Het zou de eerste keer zijn dat een lynx in Vlaanderen is gefilmd. Het roofdier leeft vooral in de bossen van Oost-Europa (en Noord- en Centraal-Azië), maar sinds kort duiken ze ook vaker op in de rest van Europa. De lynx is ook hier een inheemse soort, maar de soort werd vroeger vaak uitgeroeid of verdreven. In Noorwegen zouden nu zo’n vijfhonderd lynxen leven, in Frankrijk een honderdtal. ‘Vlaanderen is een van de weinige regio’s waar het niet zeker is dat er lynxen aanwezig zijn’, zegt Diemer Vercayie, zoogdierenexpert bij Natuurpunt.

Toch worden in ons land waarnemingen van het roofdier gemeld, al worden die zelden met zekerheid bevestigd. De lynx wordt niet voor niets het ‘spook van het bos’ genoemd. Overdag laten ze zich zelden zien. Vercayie sluit ook niet uit dat het soms om katachtigen gaat die op een lynx lijken en uit gevangenschap zijn ontsnapt. Dat kan ook nu het geval zijn.

Minder reislustig dan een wolf

Zeker is wel dat de lynx op weg is naar Vlaanderen. Maar zijn verspreiding gaat volgens Vercayie trager en moeizamer dan bij de wolf. ‘Hij is minder mobiel dan de wolf, die grote afstanden aflegt. De lynx reist veel minder ver. Vaak blijft hij hangen naast het territorium van de ouders.’

De lynx kan zeker in onze regio overleven. Er is voldoende voedsel aanwezig (vooral reeën en kleinere prooien zoals hazen en knaagdieren). Maar volgens Vercayie is Vlaanderen geen ideaal leefgebied. ‘Als ze terugkeren, zullen het er sowieso niet veel zijn. Aan de ene kant is hun territorium enorm en zijn het solitaire dieren. Aan de andere hangt hun terugkeer af van het maatschappelijk draagvlak, en of we de soort kunnen beschermen tegen illegale jacht en het verkeer. Ons land heeft een dicht wegennetwerk. Om de mortaliteit op de weg te vermijden, moeten er voldoende rustgebieden zijn. Dat is in Vlaanderen een groot knelpunt.’

Gevaarlijk?

Lynxen vormen geen gevaar voor mensen. De zoogdierenexpert raadt aan om afstand te houden. Als u een lynx tegenkomt, wat zeer onwaarschijnlijk is, dan slaat het dier zo goed als zeker op de vlucht. ‘Er zijn geen gevallen gedocumenteerd van lynxen die mensen aanvallen.’

Kunnen lynxen samenleven met de wolf, die ook naar onze contreien terugkeert? ‘Ze kunnen in elkaars leefgebied voorkomen, zoals in Zweden. De soorten hebben verschillende prooien. Zo zal een lynx zelden een everzwijn doden. Wel is er een geval bekend van een lynx die een wolvenroedel heeft uitgeroeid.’