Geen last van racisme, wel van bureaucratie
Foto: jdl

Asielzoekers die in ons land verblijven, hebben vooral problemen met de complexiteit van de procedures Dat blijkt uit een Europese bevraging. Ze willen zich naar de geldende waarden en normen schikken, maar ervaren vaak wantrouwen van de Belgen, ook op de woon- en arbeidsmarkt.

Voor de bevraging van het European Foundation for Democracy werden in ons land zeventien asielzoekers geïnterviewd, vooral uit Syrië maar ook uit Afrika, Rusland en Georgië. Ze klagen vooral over de bureaucratie in België en het gebrek aan informatie om daar hun weg in te vinden. Het is voor de asielzoekers moeilijk om te weten hoe de verschillende procedures werken en bij welke instanties ze terechtkunnen.

Ook op de arbeidsmarkt hebben asielzoekers het vaak moeilijk. Volgens de maatschappelijk werkers, die ook werden bevraagd voor het onderzoek, worden ze te weinig geïnformeerd en gecommuniceerd over de mogelijkheden om te werken. Bovendien zijn werkgevers vaak niet happig om asielzoekers aan te nemen. Soms botsen de normen en waarden van de asielzoekers echter ook met die van de werkgever. Zo vertelt een maatschappelijk werker over een moslima die haar hoofddoek niet wou afdoen en weigerde te werken in een refter waar varkensvlees geserveerd werd.

Op de woonmarkt botsen asielzoekers dan weer op wantrouwen bij verhuurders. Dat zorgt voor gettovorming en overbelasting van de sociale diensten in achtergestelde buurten. De asielzoekers zelf ervaren er problemen in het samenleven met andere migranten. Daarbij wordt geklaagd over de conservatieve houding binnen de Noord-Afrikaanse gemeenschap in sommige buurten.

Plaats van de vrouw

Van racisme hebben de asielzoekers naar eigen zeggen geen last, maar ze ervaren wel wantrouwen, angst of zelfs vijandigheid bij de Belgen. Eens er toch direct contact is, zijn we volgens de asielzoekers meestal wel vriendelijk.

Alle professionals die met asielzoekers werken erkennen de verschillen tussen de westerse wetten en moraal en de ideeën van veel asielzoekers als een hindernis. De grootste splijtzwammen zijn volgens hen homoseksualiteit, religie, vrouwenrechten en vrije meningsuiting. Asielzoekers hebben in de praktijk vooral problemen met godslastering en het hoofddoekenverbod en worstelen met de westerse normen over de plaats van de vrouw binnen het gezin.

De asielzoekers zelf verklaarden geen problemen te hebben met de Belgische waarden en normen. Ze ervaren wel dat die niet door iedereen aanvaard worden, wat niet alleen leidt tot spanningen met Belgen, maar ook met andere asielzoekers. Zo werd sommige ondervraagden verweten alcohol te drinken, terwijl anderen getuigden van homoseksuele asielzoekers die werden lastiggevallen in asielcentra.