Fransen gooien vliegdekschip in de strijd voor vervanging F-16’s
De Charles de Gaulle, een Frans vliegdekschip. Foto: AP

Frankrijk is bereid om Belgische gevechtsvliegtuigen te laten opstijgen vanop zijn vliegdekschip. Als het Rafales zijn tenminste. ‘En dan moeten we vanaf vandaag samenwerken.’

Een delegatie van het kabinet van de Franse minister van Defensie, Florence Parly, zakte vandaag af naar Brussel voor overleg op het kabinet van minister Steven Vandeput (N-VA). De Fransen kwamen hun voorstel toelichten dat ze begin september 2017 al deden. In plaats van een offerte in te dienen voor de vervangingsprocedure stuurde Parly toen een brief van welgeteld drie bladzijden.

Parly wil dat België Rafale-gevechtsvliegtuigen koopt van het Franse Dassault, en samen met Frankrijk en Duitsland meewerkt aan de Europese gevechtsvliegtuigen van de toekomst, de SCAF (Système de Combat Aérien Futur). De ministers zelf waren niet aanwezig bij het overleg. Ook het team dat de F-16-vervanging leidt, was niet betrokken. Zij concentreren zich op de officiële offertes voor de F-35 en de Eurofighter.

Opstijgen vanop vliegdekschip

Het meest opvallende nieuwe element dat de Fransen op tafel leggen, is dat ze Belgische piloten willen laten opstijgen vanop hun vliegdekschip. ‘We moeten pragmatisch zijn, de laatste keren dat we ons vliegdekschip hebben ingezet, was dat telkens bij missies waarin we ook met België samenwerkten. We hebben dezelfde visie op het doel van de missies. Waarom dan niet samenwerken vanop onze schepen’, is te horen bij het kabinet-Parly. ‘België heeft dit niet gevraagd, maar het lijkt ons toch erg interessant. Dit stelt niemand anders voor.’

De Fransen stellen ook hun luchtruim open voor ons land en zijn bereid België een belangrijke stem te geven aan de Rafale-tafel. ‘Zij zullen mee kunnen beslissen over wat de standaard-Rafale is.’ Het aanbod is niet te nemen of te laten, luidt het in de entourage van Parly. Bovendien is het niet ondeelbaar. Betekent dat dat ons land, zelfs als het Eurofighters of de F-35’s koopt, toch nog kan meestappen in de SCAF? ‘Daarin moet je wat coherent zijn. Als we samen aan het vliegtuig van de toekomst willen werken, dan zullen we in de jaren voordien ook moeten samenwerken. En dat moeten we dan vanaf vandaag doen.’

Zwermen van drones

Op de airshow van Berlijn sloegen Dassault en Airbus onlangs de handen officieel in elkaar om werk te maken van het toekomstige systeem SCAF. Airbus is een Europees bedrijf met hoofdkantoren in Nederland en Frankrijk en met een Duitser aan het hoofd. Bovendien is het een van de belangrijkste partners in het Eurofighter-consortium. De ceo van Dassault en de Airbus-topman voor Defensie en Ruimtevaart spraken bij de ondertekening dan ook van een 'landmark agreement'. Politiek werd intussen ook al afgeklopt dat Dassault en Frankrijk de leiding zullen nemen.

Bedoeling is dat de SCAF op termijn de Rafale en de Eurofighter helemaal kan vervangen. Voorlopig is er sprake van 2035-2040. Airbus en Rafale zien het nieuwe Combat Air System veel breder dan alleen gevechtsvliegtuigen. Het moet een totaalsysteem worden, met daarin ook onbemande vliegtuigen en ‘zwermen van drones’.

‘Niets nieuws gehoord’

Veel enthousiasme aan Belgische kant is voorlopig niet. ‘Wij hebben niets nieuws gehoord’, is de reactie op het kabinet-Vandeput. ‘Nog altijd worden ze niet concreet in de cijfers. Ze vragen ons eigenlijk een blanco cheque.’ Toch wil premier Charles Michel (MR) alle opties tegen het licht houden en dus zal Vandeput hem een verslag presenteren over het Franse bod, net zoals hij ook opnieuw de mogelijkheid tot langer vliegen met de F-16’s zal toelichten. Maar na de passage van de vertegenwoordigers van Lockheed Martin en de US Air Force blijft van hoop voor dat laatste niet veel meer over.