Bij de protesten aan de grens tussen Gaza en Israël zijn maandag volgens Palestijnse bronnen al zeker 58 Palestijnen gedood, de hoogste dodentol op een dag sinds de start van de demonstraties. De Palestijnse president Mahmoud Abbas heeft opgeroepen tot drie dagen van rouw en een algemene staking in de Palestijnse gebieden op dinsdag.

Tienduizenden inwoners van Gaza trokken maandag naar de grens met Israël om er te protesteren, op de dag dat de Verenigde Staten officieel hun ambassade openen in Jeruzalem. Daarop begonnen Israëlische soldaten hen onder vuur te nemen.

Er werd ook een luchtaanval uitgevoerd op wat het Israëlische leger noemt 'vijf terroristische doelwitten in een militair trainingskamp van Hamas', in het noorden van de Gazastrook. Volgens het leger zijn de bombardementen een antwoord op 'de gewelddadige acties van Hamas'. 

Volgens de Palestijnse hulpdiensten kwamen al zeker 58 betogers om, van wie zes kinderen. Zeker 2.771 anderen raakten gewond, van wie naar schatting de helft door kogelwonden. Het Israëlische leger zei in een verklaring dat de soldaten volgens 'standaardprocedures' opereren in reactie op '10.000 gewelddadige oproerkraaiers'. Drie doden waren volgens Israël 'militanten'.

 

Sinds de start van de protesten op 30 maart werden al meer dan 70 Palestijnen gedood door het Israëlische leger, duizenden anderen raakten gewond. De Palestijnse president Mahmoud Abbas spreekt van een 'bloedbad' en heeft opgeroepen tot drie dagen van rouw en een algemene staking in de Palestijnse gebieden op dinsdag. Abbas herhaalde ook zijn veroordeling van de verhuizing van de Amerikaanse ambassade naar Jeruzalem. 'De Verenigde Staten zijn niet langer een bemiddelaar in het Midden-Oosten', zei hij. 'De ambassade is een nieuwe vooruitgeschoven post van kolonisatie'.

Veiligheidsraad

De Palestijnse Autoriteit eist een spoedzitting van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties. De Palestijnse diplomaat Saeb Erekat zei dat ze bescherming eisen voor het Palestijnse volk onder de Israëlische bezetting. Ook zal ze zich wenden tot het Internationale Strafhof in Den Haag vanwege de Israëlische nederzettingen.

De VS hebben zich maandag in de Veiligheidsraad verzet tegen een communiqué waarin opgeroepen wordt tot een onafhankelijk onderzoek naar het bloedbad op de Gazastrook. Dat zeggen diplomatieke bronnen. In die ontwerptekst 'uit de Veiligheidsraad zijn verontwaardiging en verdriet over de dood van Palestijnse burgers die hun recht uitoefenden om vreedzaam te betogen'. De raad 'roept op tot een onafhankelijk en transparant onderzoek naar die acties, om te garanderen dat verantwoording wordt afgelegd'.

De secretaris-generaal van de Verenigde Naties, Antonio Guterres, zei maandag 'bijzonder ongerust' te zijn over de escalatie van het geweld in de Gazastrook. 'We zien een vermenigvuldiging van conflicten, de oude conflicten lijken nooit te sterven', aldus Guterres. 'Ik ben bijzonder ongerust over wat er gebeurt in Gaza.' Volgens Guterres toont het geweld aan dat een politieke oplossing absoluut noodzakelijk is. 'Er is geen alternatief voor de tweestatenoplossing', aldus de VN-baas. 'Dat is de enige manier waarop beide volkeren in vrede met elkaar kunnen samenleven.'

Twee gespannen dagen

Maandag en dinsdag vinden grote slotbetogingen plaats in het kader van de Mars van de Grote Terugkeer. Sinds eind maart trekken duizenden Palestijnen naar de grens om hun recht op terugkeer naar het door Israël geannexeerde land op te eisen.

De situatie werd extra gespannen doordat de Verenigde Staten hun ambassade maandag verhuisden van Tel Aviv naar Jeruzalem, in het bijzijn van Ivanka Trump, dochter van de Amerikaanse president Donald Trump, en haar man, Trumps topadviseur Jared Kushner. De Palestijnen, die Oost-Jeruzalem claimen als de hoofdstad van hun toekomstige staat, noemen die verhuizing onwettelijk. President Trump drukte in een videoboodschap zijn wens voor vrede in het land uit.

 

Dinsdag viert Israël bovendien zijn zeventigjarige bestaan. Maar de Palestijnen herdenken dan de ‘Nakba’ of ‘catastrofe’, de dag in 1948 waarop honderdduizenden uit hun dorpen en huizen wegvluchtten of werden verjaagd.