‘Agenten bevestigen dat politie aan etnisch profileren doet’
archiefbeeld. Foto: BELGA

De politie controleert op straat wel degelijk op basis van etnische achtergrond, stelt Amnesty International. Dat moet blijken uit interviews met politieagenten. Bevoegd minister Jambon noemt het rapport op Radio 1 ‘overdreven’.

De helft van het vijftigtal politiemensen dat Amnesty International (AI) interviewde voor het rapport ‘Je weet nooit met mensen zoals jij’, bevestigden dat ethisch profileren gebeurt. Dat betekent dat de politie bij controles op straat mensen tegenhoudt vanwege hun huidskleur of afkomst, zonder dat daar een objectieve reden voor is.

Volgens de wet moeten er ‘redelijke gronden’ zijn voor een identiteitscontrole, maar Amnesty stelde vast dat politiemensen onvoldoende begeleid en getraind worden om die term naar het terrein te vertalen. ‘Politiemensen moeten betere richtlijnen krijgen over de manier waarop ze identiteitscontroles moeten uitvoeren zonder etnisch te profileren’, zegt Wies De Graeve, directeur van Amnesty Vlaanderen. Een politie-inspecteur bevestigde aan de Amnesty-onderzoekers aan etnisch profileren te doen. ‘Maar ik weet niet hoe ik mijn job anders moet doen.’

'Etnisch profileren is een verspilling van politiemiddelen omdat het leidt tot veel onnodige controles', benadrukt De Graeve. ‘Politiemensen die zich extreem focussen op bepaalde etnische groepen, hebben bovendien veel minder aandacht en tijd voor criminaliteit die door andere groepen van mensen gepleegd wordt, en dat zorgt voor een blinde vlek.’

Amnesty klaagt ten slotte aan dat er geen statistieken bestaan over het aantal controles, de achtergrond van de gecontroleerde mensen, door wie ze uitgevoerd worden, waarom, waar en met welk resultaat. ‘Registratie heeft in andere landen nochtans zijn nut bewezen. In een Spaanse politiezone halveerde het aantal controles zo ongeveer, terwijl de pakkans verdrievoudigde.’

Jambon: ‘Vertrouwen op politiemensen’

Minister van Binnenlandse Zaken Jan Jambon (N-VA) zegt niet van plan te zijn om de controles te gaan registreren: ‘Ik werk op basis van vertrouwen in de politiemensen. Ik ga geen bijkomende administratie opleggen en politiemensen ontmoedigen om nog identiteitscontroles te doen.’

Jambon noemt rapport van AI ‘overdreven’. ‘Er is geen enkele richtlijn die politie aanbeveelt aan ethnic profiling te doen. Integendeel. In de basisopleiding wordt er uitdrukkelijk op gewezen dat niet te doen. Maar misschien is het een goede suggestie om dat regelmatig te herhalen in de korpsen.’

‘Er zijn 45.000 politiemensen. Natuurlijk kan het dat iemand zijn boekje te buitengaat’, besluit Jambon. ‘Maar ethnic profiling is niet de richtlijn. Integendeel. Sinds de aanslagen zetten we in op behaviour detection. Dat betekent dat we verdachte gedragingen detecteren. Daarop trainen we iedereen.’