Het Armeense parlement heeft oppositieleider Nikol Pasjinjan als premier verkozen na wekenlange protesten.

‘We hebben gewonnen’, juichte een 22-jarige student die de stemming buiten op schermen volgde. ‘We hebben geschiedenis geschreven!’

Begin mei had het parlement zijn kandidatuur nog afgewezen, maar nu stemde een meerderheid van 59 parlementsleden voor Pasjinjan als premier. 42 parlementsleden stemden tegen. In een speech voor de stemming riep de oppositieleider op tot eenheid. ‘De bladzijde van haat moet worden omgedraaid.’

Ontslag

Een protestbeweging onder leiding van Pasjinjan leidde op 23 april al tot het ontslag van Serzj Sargsjan, die zes dagen eerder door het parlement was verkozen tot premier. Maar dat was nog niet genoeg. De protesten hebben de regeringspartij gedwongen om Pasjinjan uiteindelijk toch als premier te aanvaarden.

Meer dan tien jaar was Sargsjan de sterke man van de voormalige Sovjetrepubliek in de Kaukasus. Na twee termijnen als president zette hij een grondwetswijziging door, die van Armenië een parlementaire republiek maakte. Het premierschap zou de machtigste post worden.

Sargsjan had eerder gezegd die niet te ambiëren, maar brak zijn belofte, tot woede van veel Armeniërs. De grondwetszwijziging was in hun ogen niet meer dan een truc van Sargsjan om toch maar aan de macht te kunnen blijven.

Revolutionair

Pasjinjan wordt door zijn aanhangers beschouwd als een vreedzame revolutionair. In 1995 werd hij voor zijn politieke activiteiten geschorst van de universiteit. Als hoofdredacteur van Haykakan Zhamanak kreeg hij in 2000 te maken met klachten van smaad. Zijn auto ontplofte in 2004 en in 2008 dook hij maandenlang onder nadat bij politieke protesten tien mensen waren omgekomen. Hij werd in 2010 veroordeeld tot tien jaar cel, maar een jaar later kreeg hij amnestie. In 2016 werd hij parlementslid.

Pasjinians eerste taak nu, zo maakte hij eerder al bekend, is het uitschrijven van parlementsverkiezingen in het land. Mocht zijn partij – die bij de laatste verkiezingen een kleine minderheid van de stemmen haalde – winnen, dan staan Armenië grote hervormingen te wachten.

Samenwerking met Rusland voortgezet

De nieuwe premier zal geen directe gevolgen hebben voor de relatie met Rusland. Hij liet al meerdere keren weten dat Rusland een belangrijke bondgenoot is.Voorafgaand aan de stemming vandaag maakte Pasjinian bekend dat Armenië lid zal blijven van de Russische Euraziatische Economische Unie (EEU) en zijn militaire samenwerking met Rusland voort zal zetten, zo meldde nieuwssite RFE/RL. Ook met de EU streeft Pasjinian betere betrekkingen na. Onder meer wil hij pleiten voor het opheffen van de visumplicht voor Armeniërs.

Moskou heeft twee marinebases in het land en houdt Armenië grotendeels financieel overeind. Het hield de protesten de afgelopen weken van een afstandje, maar nauwlettend in de gaten. Na Georgische (2003), Oekraïense (2004, 2014) en Kirgizische (2005) ‘kleurenrevoluties’ had Rusland immers weinig trek in nóg een burgeropstand in de regio. De Armeense opstand was echter niet gericht tegen Rusland, maar tegen de machtige Republikeinse Partij en haar leiders.