‘Belast meerwaarde op vastgoed om sociale zekerheid te financieren’
De robotisering is slecht nieuws voor de middenklasse. En ze bedreigt de sociale zekerheid.

Huiseigenaars staan er wellicht niet voor te springen, maar Wim Van Lancker pleit ervoor om een belasting te heffen op de meerwaarde bij een verkoop. Ook de huurinkomsten zouden zwaarder belast moeten worden.
Die inkomsten zijn nodig om de sociale zekerheid in stand te houden, stelt de onderzoeker van de KU Leuven in een nieuw boek van de denktank Minerva, omdat de aanstormende robotisering onze welvaartsstaat onder druk zet.
Het is geen geheim dat automatisering en robotisering jobs zullen vernietigen. Oxford-professoren Carl Frey en Michael Osborne voorspelden al in 2013 dat door robotisering de helft van de jobs zal verdwijnen. De Oeso is minder pessimistisch: 7 procent van de huidige werknemers moet vrezen voor zijn job. Nog eens 30 procent zal zijn werk grondig zien veranderen.
De slachtoffers zijn vooral diegenen die routineklussen doen. Dat zijn heel vaak laaggeschoolden, blijkt uit de analyse van Van Lancker. Toch zijn het niet de armsten die het hardst getroffen worden door de robotisering, maar wel de middenklasse. Want van de armsten is amper een kwart aan het werk. Diegenen met een – weliswaar minder goed betaalde – job behoren in ons land tot de midden­klasse. De robotisering zet die groep mensen dus onder druk. Tenzij ze na hun jobverlies een andere baan vinden. ‘Daarvoor moeten ze zich in de meeste gevallen omscholen, en dat is nu al geen succes’, zegt Van Lancker. ‘We moeten er niet van uitgaan dat die mensen snel een nieuwe baan zullen vinden.’

Robottaks

Het verdwijnen van jobs voor laaggeschoolden bedreigt volgens Van Lancker de sociale zekerheid. Daarom pleit hij ervoor om de bijdragen niet enkel uit arbeid te halen. Een voorstander van een ­robottaks is hij evenwel niet. ‘Dat zou in theorie toelaten het aandeel van de sociale bijdragen op peil te houden. Maar het zou ook een rem zijn op de productiviteit en nog meer jobs kosten.’
Een hogere belasting op de winst die robots genereren, is daarom de betere optie. Maar op korte termijn is volgens Van Lancker vooral een belastingverschuiving naar onroerend goed haalbaar. ‘Bezit van vastgoed buiten de eigen woning is geconcentreerd bij de hoogste inkomens, maar de opbrengsten daarop worden nauwelijks belast. De meerwaarde komt voornamelijk ten goede aan de hoogste inkomensgroepen. Het is op zijn minst het onderzoeken waard.’


Het boek Vorm geven aan digitale tijden van de progressieve denktank Minerva verschijnt vandaag.