'Een computer kan na tienduizend kattenfoto's misschien zelf een kat herkennen. Sterk hoor'
Foto: Rhonald Blommestijn
Naarmate Silicon Valley de wereld verovert, rijzen ook meer en meer ethische vragen. Ook Google klopt voor antwoorden aan bij Luciano Floridi, de Italiaanse onderzoeksdirecteur van het Oxford Internet Institute. ‘We moeten de menselijke verantwoordelijkheid achter de technologie blijven zien.’

Floridi geldt zowat als de vader van de informatiefilosofie. Hij was onder meer voorzitter van de expertengroep die de Europese Commissie adviseerde over de impact van de digitale omwenteling. Bekender werd hij wellicht als adviseur van Google toen mensen het recht opeisten om bepaalde gegevens over hen te laten verwijderen uit zoekresultaten. dS Weekblad sprak met de Italiaanse filosoof. Hieronder vindt u alvast een voorproefje.

We ontmoeten Floridi in het Europees Parlement, waar hij deelnam aan een debat over de Europese strategie inzake artificiële intelligentie. Europa wil een inhaalbeweging inzetten tegenover de VS en China. Toch is Floridi erg sceptisch over kunstmatige intelligentie. In een boeiend essay over de vraag ‘Moeten we bang zijn voor artificiële intelligentie?’ (zijn antwoord is ‘nee’) wedt hij dat geen enkele software voor de zomer van 2018 zal slagen voor de Turingtest. Dat is een vrij eenvoudige test die nagaat of een machine kan doorgaan voor een mens. ‘Een lage lat waarover nog geen enkele vorm van AI is geraakt’, zegt Floridi. Lukt het deze zomer wel, dan belooft de Italiaan een bord aubergines op te eten – hij haat de groente. Zou hij al van mening zijn veranderd?

‘Ik blijf sceptisch, maar dan vooral over het soort artificiële intelligentie dat je in sciencefictionfilms ziet, zoals Data in Star Trek, Hal 9000 in 2001: A Space Odyssey of Agent Smith in The Matrix. Niet alleen bestaat het nog niet, we hebben ook geen idee hoe we het zouden moeten bouwen. Het ligt buiten onze mogelijkheden.’

‘We hebben geen machines die de Sixtijnse Kapel zouden kunnen schilderen of de Vijfde Symfonie componeren. We hebben zelfs nog geen idee hoe dieren de wereld begrijpen of hoe ze met elkaar communiceren. Eenvoudige mechanismen, dat hebben we wel. Krab het bovenste laagje eraf en je ziet een hoop algoritmes, digitale data en syntaxregels die iets in iets anders transformeren. Als je een computer tienduizend foto’s van een kat toont, zal hij misschien de tienduizend-en-eerste keer antwoorden: “Dit is een kat”. Sterk, hoor.’

U bent niet onder de indruk.

‘Nee. Natuurlijk is het bijzonder dat een machine dat kan, maar dat leert een hond al als hij nog maar een puppy is. Vandaag hebben we verschillende soorten technologie. Enerzijds heb je het idee van de superintelligente robot die de mens onder de voet zal lopen. Dat is sciencefiction, dat is zelfs geen gesprek waard. Anderzijds heb je echte bestaande technologie.’

Waarom hebben Bill Gates, Elon Musk en Stephen Hawking dan voorspeld dat de ontwikkeling van superintelligente AI het einde van het menselijk ras zal inluiden? Toch niet de eersten de besten.

‘Misschien wilden ze de krantenkoppen halen. Of was wat ze werkelijk zeiden, een stuk intelligenter dan de samenvatting in de kranten. En soms zitten ook slimme mensen er gewoon naast. Bill Gates heeft in 2004 gezegd dat spam twee jaar later de wereld uit zou zijn. Dat blijkt niet bepaald te kloppen. En wat Elon Musk betreft: hij doet graag gewichtig. Als hij beweert dat er binnen twee jaar mensen op Mars zijn, haal ik mijn schouders op. Je zou eens moeten nagaan hoe vaak hij al foute voorspellingen over zijn eigen bedrijf heeft gedaan. Waarom zouden we hem dan wel vertrouwen als hij uitspraken doet over iets waar hij niets van af weet?’

U noemt de bestaande technologie ‘AI light’. Anderen spreken van slimme technologie. Die term suggereert toch een vorm van intelligentie?
‘Stel dat ik hier een spelletje schaak speel met een computer en het brandalarm gaat af. Zodra ik de sirene hoor, rep ik me naar buiten. Ik reageer intelligent: ik hoor het alarm, begrijp wat er aan de hand is en pas mij aan. Wat doet de computer? Die blijft verder schaken. Zal hij beter schaken dan ik? Véél beter. De computer heeft veel meer rekenkracht en geheugen dan ik, maar nul intelligentie.’

Het volledige interview met Luciano Floridi leest u zaterdag in dS Weekblad. 'Zuckerberg lijkt nog niet helemaal te begrijpen hoe essentieel ethisch datamanagement is. Je moet niet alleen binnen de lijntjes blijven, je moet ook doen wat goed is voor de samenleving en het individu. Het heeft alles te maken met vertrouwen. Als jij hen data toevertrouwt, moeten zij er respectvol mee omgaan.'