Burger kan nu in principe ook zelf wetsvoorstel presenteren
Burgers kunnen worden gehoord, ja zelfs een wetsvoorstel indienen. Foto: Photo News

In principe kan een burger zelfs een wetsvoorstel presenteren aan de bevoegde commissie in het parlement. In principe.

De Werkgroep voor Politieke Vernieuwing keurde vanmiddag normaal gezien een wetsvoorstel goed dat burgers de mogelijkheid biedt om zelf een voorstel in te dienen. Of het vervolgens meteen wet wordt, valt nog te bezien.

In wezen gaat het om een hervorming van het petitierecht dat al lange tijd in het parlement bestaat. Het geeft elke burger het recht om een bepaald verzoek te doen. Dat sterft tegenwoordig een stille dood. Om burgerinitiatieven te ondersteunen, gaat het federale parlement nu een stapje verder. Wie erin slaagt om in de drie gewesten samen 25.000 handtekeningen te verzamelen, kan worden gehoord. Eventueel mag daarbij een wetsvoorstel worden voorgesteld.

De N-VA, die de oorspronkelijke tekst mee had ondertekend, diende ondertussen een amendement in dat moet toelaten dat de handtekeningen 'los van de plaats' worden verzameld. Volgens fractieleider Peter De Roover schaadt de regionale verdeling van de handtekeningen de neutraliteit van de mogelijk voorgestelde thema's. 

De leeftijd om dergelijke verzoeken te mogen ondertekenen, ligt op 16 jaar. Het verzoekschrift moet een concrete vraag formuleren met betrekking tot een onderwerp dat binnen de bevoegdheden van het parlement valt en niet in strijd is met de mensenrechten en de fundamentele vrijheden. De commissie Verzoekschriften beslist of de aanvraag ontvankelijk is.

Wetten maken?

Of burgers dan meteen wetten maken, valt nog te bezien. Uiteindelijk krijgt het parlement het laatste woord. Het is lang niet zeker of ook de politieke vertegenwoordigers het voorgestelde voorstel daadwerkelijk behandelen of goedkeuren. Politici met voeling voor de samenleving pikken meestal dergelijke initiatieven een stuk sneller op om zelf de pluim op de hoed te kunnen steken.

Ook het Vlaams Parlement werkt aan een aanpassing, al circuleert daar een mogelijke grens van 100.000 handtekeningen.

De federale regering grijpt terug naar een systeem dat in Europa bestaat maar dat nog maar zelden tot een aangepaste EU-wetgeving heeft geleid. Critici wijzen op het belang van andere en wellicht meer efficiënte vormen van burgerparticipatie. Ze vrezen dat het gebrek aan resultaten de burger net verder van de politiek zal brengen. Maar op zijn minst is het een geste.