woensdag 2 mei 2018 - Binnenland
camera closecorrect Verwijs ds2 facebook gplus nextprevshare twitter video

 Kristof Vadino

Interview

Calvin Soiresse Njall, oprichter collectief Mémoire Coloniale

‘Het idee is diep verankerd dat zwarten niet dezelfde intellectuele waarde hebben als blanken’, zegt Calvin Soiresse Njall. Maar hij ziet verzet rijzen.

‘De dag waarop het Afrikamuseum een zwarte directeur krijgt, zal een goede dag zijn’

Van onze redacteur 

brussel‘Ik wil een samenleving waarin zwarten op gelijke voet staan met blanken’, zegt Calvin Soiresse Njall. ‘Hier overheerst nog altijd een superioriteits­gevoel, dat gehandhaafd wordt door het onderwijs dat alleen aandacht besteedt aan het kolonialisme, en niet aan de rijke Afrikaanse geschiedenis die daaraan voorafging. Al in de dertiende eeuw was er in Mali een universiteit.’

Njall, 35 jaar oud, woont sinds 2004 in België. Toen moest hij zijn thuisland Togo ontvluchten. Hier werkt hij als leraar sociale wetenschappen in het secundair onderwijs en legde hij de basis van het Collectif Mémoire Coloniale et Lutte contre les Discriminations. Hij is een van de leidende stemmen binnen de Afrikaanse diaspora in België. Hij wil de geschiedenis van Afrika ‘herwaarderen, in al haar complexiteit, en het debat erover tussen gemeenschappen aanwakkeren’.

Maar debatten over het koloniale verleden van België in Congo, zegt hij, worden vandaag nog al te vaak gevoerd boven het hoofd van de Afrikaanse gemeenschap. Daarmee treedt Njall Guido Gryseels bij. De directeur van het Museum voor Midden-Afrika in Tervuren, dat binnenkort opnieuw de deuren opent, zei maandag in deze krant dat ‘we nog altijd denken dat we het beter weten dan de Afrikanen’ (DS 30 april).

Is dat ook uw ervaring?
‘Wij, jonge Afrikanen, laten blanken niet meer in onze plaats spreken. Wij zeggen zelf wat we denken’

‘Ja. Als deze samenleving nood heeft aan nieuwe inzichten over het kolonialisme, zal ze bij voorkeur haar oor te luisteren leggen bij blanke specialisten met een bekende kop, en niet bij Afrikanen. Er gebeurt hier niets om de zwarten meer zichtbaarheid te geven in de politiek, de economie en de publieke ruimte.’

‘Het idee is diep verankerd dat Afrikanen geen even grote intellectuele waarde hebben als Europeanen, dat zwarten minder interessante inzichten te bieden hebben dan blanken.’

Hoe komt dat dan?

‘De basis van het probleem ligt bij het paternalisme dat nog altijd doorleeft. De kolonialisten zagen Congolezen niet als gelijken, maar als grote kinderen. Dat idee blijft vandaag nog altijd aanwezig.’

 Kristof Vadino

‘Zelfs bij de renovatie van het Afrikamuseum zijn wetenschappers betrokken die met een paternalistische blik naar de Afrikaanse diaspora kijken. Zij willen niet serieus met ons samenwerken, omdat wij geen expertise in huis zouden hebben. Nochtans hebben we binnen onze vereniging alleen al zes experten die samenwerken met grote universiteiten. We hebben echt heel wat te vertellen.’

‘Wij willen invloed hebben op de beslissingen in het museum en op de tentoonstelling van etnografische voorwerpen. Want de beeldvorming in het museum zal een directe impact hebben op onze levens en hoe Belgen naar zwarten kijken.’

Radicalisering

Guido Gryseels, directeur van het Afrikamuseum, voelt dat er verandering op til is binnen de Afrikaanse diaspora. ‘Het debat radicaliseert’ en ‘de bitterheid neemt toe’, zei hij. ‘Jongeren tonen zich vaak veel militanter dan de oudere generaties. En dat militante wordt almaar militanter.’

Voelt u dat ook zo aan?

‘Zeker. Er komt een nieuwe beweging op gang. In tegenstelling tot onze grootouders en ouders, zijn de jongeren hier geboren en getogen. Onze trots keert terug. Vroeger maakten Afrikaanse vrouwen hun haar glad, om Belgischer te lijken. De jonge vrouwen van vandaag weigeren dat en houden vast aan hun natuurlijke haar. Ze willen tonen dat zwart niet inferieur is. Wij willen anderen niet in onze plaats laten spreken, maar zelf zeggen wat we denken.’

Kan het voor u dat een Afrikamuseum vandaag nog een blanke directeur heeft?

‘De dag waarop het Afrikamuseum een zwarte directeur krijgt, zal een goede dag zijn. Het zal de zichtbaarheid van de Afrikaanse diaspora bevorderen. Maar het belangrijkste is de boodschap die de directeur en zijn museum uitdragen. Op dat vlak zijn de laatste jaren belangrijke stappen vooruit gezet.’

Hoe ziet u zelf de koloniale geschiedenis van België in Afrika?

‘Daar kan ik echt geen enkel positief woord over zeggen.’

Sport
  1. Kenny De Ketele en Robbe Ghys beginnen als leiders aan slotdag van Zesdaagse van Gent
  2. Latvala opnieuw aan de leiding in Rally van Australië, Ogier nog steeds virtueel wereldkampioen ten koste van Neuville
  3. EuroMillions Volley League: Roeselare en Maaseik blijven foutloos
  4. PROXIMUS LEAGUE. KV Mechelen moet diep gaan ondanks mannetje meer, maar wint in extremis toch van Lommel
  5. Zverev houdt Federer uit finale ATP Finals met straf punt, Djokovic gaat voor zesde eindzege
  6. Belgian Cats boeken onder leiding van Meesseman zege in Duitsland en zetten nieuwe stap richting EK
  7. ‘België is niet alleen Eden Hazard’
  8. Kenny De Ketele en Robbe Ghys vrezen voor finale met vijf koppels op slotdag Zesdaagse van Gent
  9. Hamilton: "Max Verstappen zal een bedreiging vormen"
  10. Halle-Gooik verliest in Champions League futsal en grijpt naast Final Four
  11. Vincent Kompany afwezig op laatste training in Zwitserland
  12. Jonge Belgen raken niet voorbij Malta in voorronde voor EK U19
  13. Lucinda Brand wint in Tabor, afwezige Vos blijft aan de leiding
  14. Nieuwe demonstratie: Van der Poel pakt tiende zege van seizoen in Tabor, Van Aert valt (ver) naast podium
  15. Atlete Hanne Claes sluit topjaar af met wrange nasmaak: “Het is heel frustrerend”
  16. Xavier Siméon moet forfait geven voor laatste MotoGP-race
  17. Pidcock outstanding bij beloften, Witse Meeussen is beste junior voor Thibau Nys in Tabor
  18. Iserbyt geeft forfait voor Tabor én Hamme
  19. Iljo Keisse zet zijn Kuipke opnieuw op stelten en rukt op naar de leiding in Zesdaagse van Gent
  20. Lukaku haakt af voor beslissende interland tegen Zwitserland