woensdag 2 mei 2018 - Binnenland
camera closecorrect Verwijs ds2 facebook gplus nextprevshare twitter video

 Kristof Vadino

Interview

Calvin Soiresse Njall, oprichter collectief Mémoire Coloniale

‘Het idee is diep verankerd dat zwarten niet dezelfde intellectuele waarde hebben als blanken’, zegt Calvin Soiresse Njall. Maar hij ziet verzet rijzen.

‘De dag waarop het Afrikamuseum een zwarte directeur krijgt, zal een goede dag zijn’

Van onze redacteur 

brussel‘Ik wil een samenleving waarin zwarten op gelijke voet staan met blanken’, zegt Calvin Soiresse Njall. ‘Hier overheerst nog altijd een superioriteits­gevoel, dat gehandhaafd wordt door het onderwijs dat alleen aandacht besteedt aan het kolonialisme, en niet aan de rijke Afrikaanse geschiedenis die daaraan voorafging. Al in de dertiende eeuw was er in Mali een universiteit.’

Njall, 35 jaar oud, woont sinds 2004 in België. Toen moest hij zijn thuisland Togo ontvluchten. Hier werkt hij als leraar sociale wetenschappen in het secundair onderwijs en legde hij de basis van het Collectif Mémoire Coloniale et Lutte contre les Discriminations. Hij is een van de leidende stemmen binnen de Afrikaanse diaspora in België. Hij wil de geschiedenis van Afrika ‘herwaarderen, in al haar complexiteit, en het debat erover tussen gemeenschappen aanwakkeren’.

Maar debatten over het koloniale verleden van België in Congo, zegt hij, worden vandaag nog al te vaak gevoerd boven het hoofd van de Afrikaanse gemeenschap. Daarmee treedt Njall Guido Gryseels bij. De directeur van het Museum voor Midden-Afrika in Tervuren, dat binnenkort opnieuw de deuren opent, zei maandag in deze krant dat ‘we nog altijd denken dat we het beter weten dan de Afrikanen’ (DS 30 april).

Is dat ook uw ervaring?
‘Wij, jonge Afrikanen, laten blanken niet meer in onze plaats spreken. Wij zeggen zelf wat we denken’

‘Ja. Als deze samenleving nood heeft aan nieuwe inzichten over het kolonialisme, zal ze bij voorkeur haar oor te luisteren leggen bij blanke specialisten met een bekende kop, en niet bij Afrikanen. Er gebeurt hier niets om de zwarten meer zichtbaarheid te geven in de politiek, de economie en de publieke ruimte.’

‘Het idee is diep verankerd dat Afrikanen geen even grote intellectuele waarde hebben als Europeanen, dat zwarten minder interessante inzichten te bieden hebben dan blanken.’

Hoe komt dat dan?

‘De basis van het probleem ligt bij het paternalisme dat nog altijd doorleeft. De kolonialisten zagen Congolezen niet als gelijken, maar als grote kinderen. Dat idee blijft vandaag nog altijd aanwezig.’

 Kristof Vadino

‘Zelfs bij de renovatie van het Afrikamuseum zijn wetenschappers betrokken die met een paternalistische blik naar de Afrikaanse diaspora kijken. Zij willen niet serieus met ons samenwerken, omdat wij geen expertise in huis zouden hebben. Nochtans hebben we binnen onze vereniging alleen al zes experten die samenwerken met grote universiteiten. We hebben echt heel wat te vertellen.’

‘Wij willen invloed hebben op de beslissingen in het museum en op de tentoonstelling van etnografische voorwerpen. Want de beeldvorming in het museum zal een directe impact hebben op onze levens en hoe Belgen naar zwarten kijken.’

Radicalisering

Guido Gryseels, directeur van het Afrikamuseum, voelt dat er verandering op til is binnen de Afrikaanse diaspora. ‘Het debat radicaliseert’ en ‘de bitterheid neemt toe’, zei hij. ‘Jongeren tonen zich vaak veel militanter dan de oudere generaties. En dat militante wordt almaar militanter.’

Voelt u dat ook zo aan?

‘Zeker. Er komt een nieuwe beweging op gang. In tegenstelling tot onze grootouders en ouders, zijn de jongeren hier geboren en getogen. Onze trots keert terug. Vroeger maakten Afrikaanse vrouwen hun haar glad, om Belgischer te lijken. De jonge vrouwen van vandaag weigeren dat en houden vast aan hun natuurlijke haar. Ze willen tonen dat zwart niet inferieur is. Wij willen anderen niet in onze plaats laten spreken, maar zelf zeggen wat we denken.’

Kan het voor u dat een Afrikamuseum vandaag nog een blanke directeur heeft?

‘De dag waarop het Afrikamuseum een zwarte directeur krijgt, zal een goede dag zijn. Het zal de zichtbaarheid van de Afrikaanse diaspora bevorderen. Maar het belangrijkste is de boodschap die de directeur en zijn museum uitdragen. Op dat vlak zijn de laatste jaren belangrijke stappen vooruit gezet.’

Hoe ziet u zelf de koloniale geschiedenis van België in Afrika?

‘Daar kan ik echt geen enkel positief woord over zeggen.’

Binnenland
  1. Aantal meldingen over discriminatie vrouwen en mannen blijft stijgen
  2. Premier plaatst Francken voor zijn verantwoordelijkheid
  3. Elektrische deelsteps moeten Brussel mobieler maken
  4. Het Maxiliaanhek verplaatst het probleem alleen maar
  5. België veroordeeld omdat vrouw met hoofddoek rechtbank moet verlaten
  6. Een huis van 500.000 euro, een jaguar én … OCMW-steun: tolk en advocaat lichten Belgische staat op
  7. Profvoetballer El Ghanassy veroordeeld tot jaar effectieve gevangenisstraf
  8. Gezocht: de Houdini van de hangbuikzwijnen
  9. Video Belgische marine ontmijnt bom uit WOII voor de kust in Middelkerke
  10. Hallepoorttunnel weer open na problemen met ventilatie
  11. ‘Plaats een hek rond het Maximiliaanpark’
  12. Jambon vraagt staatsveiligheid Genkse islamschool door te lichten
  13. ‘Vier farmareuzen ontwijken wereldwijd 3,5 miljard euro aan belastingen’
  14. Dit staat op het spel in de 67 steden
  15. Aarschot: Kan Gwendolyn Rutten de Demerstad veroveren?
  16. Temperaturen gaan de hoogte in: tot 27 graden
  17. In een ludieke actie bombardeert Groen-Vizie Izegem de centrumbrug met Merletjes
  18. N-VA en Open VLD+ Tielt maken van nieuw zwembad strijdpunt voor verkiezingen
  19. Rockgroep uit Eeklo The Evil Pony's gaan in de ‘Ponitiek’ en willen kapsel met pony voor alle vrouwen
  20. ‘Toen Rein zes jaar was, zei hij al dat hij burgemeester wou worden’
Sport
  1. Blijft Courtois ook in Champions League in doel? Real-coach Lopetegui spuit opnieuw mist
  2. Jonge topgolfster tijdens golftraining in VS vermoord
  3. Twee speeldagen effectieve schorsing voor middenvelder Zulte Waregem
  4. Wie Champions League wil kijken, opgelet: vanaf nu twee aanvangsuren en op twee Vlaamse zenders
  5. Vierde wissel bij verlengingen nu ook in België
  6. BMC wil met Van Avermaet WK ploegentijdrit winnen voor overleden teameigenaar
  7. Belgische scheidsrechter kon acht van de tien fouten die hij maakte corrigeren dankzij de videoref
  8. Wout van Aert bevestigt breuk en bizarre situatie: “Ik heb op dit moment geen team”
  9. James ontsnapt aan monsterboete bij Spaanse belastingen (en moet “slechts”4 miljoen neertellen)
  10. Advocaat van Wout van Aert: “Ernstig incident maakt verdere samenwerking onmogelijk”
  11. "Sebastian Vettel begeeft het onder de druk in F1-titelstrijd"
  12. Voetbalster mist trein en gaat naar huis van fan voor Fifa en curry
  13. Tweede Bosman-arrest? Spelersmakelaar klaagt UEFA-regel over “lokaal opgeleide spelers” aan
  14. Intens meelevende Maradona zorgt bij debuut in Mexico meteen voor eerste zege (en feestje in de kleedkamer)
  15. Freya Aelbrecht zet volleycarrière voort in Japan
  16. Mathew Hayman, de Australische boeman van Tom Boonen in Roubaix, neemt “moeilijke” beslissing
  17. Wout van Aert verbreekt met onmiddellijke ingang contract met team Nick Nuyens
  18. Serie A - kersvers Rode Duivel gaat met Atalanta de boot in bij revelatie SPAL
  19. Maria Sharapova zet een punt achter haar seizoen
  20. Barcelona selecteert Vermaelen niet voor CL-opener tegen PSV