Voor 31 euro zijn we bereid Facebook op te geven
Foto: reuters
We gebruiken de diensten dagelijks zonder erbij stil te staan. En zonder ervoor te betalen. Maar hoeveel zijn e-mail, Google en Facebook ons eigenlijk waard? Veel, blijkt uit onderzoek. Al gaat niets boven een toilet.

Hoeveel zouden we u moeten betalen om een maand lang Facebook niet te gebruiken? 

Dat is wat drie onderzoekers – Erik Brynjolfsson, Avinash Gannamaneni en Felix Eggers – proberen te weten te komen met korte online enquêtes op grote schaal. Om de vraag zo concreet mogelijk te maken, legden ze internetgebruikers slechts twee keuzes voor: toegang tot Facebook behouden of één maand zonder Facebook en een compensatie ontvangen. Er werd per vraag gevarieerd in de hoogte van de compensatie.

Wat blijkt? De helft van de (Amerikaanse) Facebookgebruikers is bereid om een maand toegang af te geven voor een compensatie van 38 dollar (31 euro). Of dat bedrag na het privacyschandaal nog altijd zo hoog ligt, moet nieuw onderzoek  uitwijzen.

Uit het onderzoek blijkt nog dat we aan andere onlinediensten veel meer belang hechten dan aan Facebook. Een doorsnee­gebruiker waardeert het gebruik van zoekmachines (niet alleen Google) op omgerekend 14.000 euro per jaar, of bijna 1.200 per maand. Dat is bijna veertig keer meer dan Facebook.

E-mail is 6.800 euro per jaar waard, digitale kaarten bijna 3.000 euro. Die diensten zijn vaker onmisbaar, bijvoorbeeld omdat ze nodig zijn voor het werk.

Met stok achter de deur

De bedragen lijken erg hoog, maar toch zijn het waarschijnlijk onderschattingen, zegt Felix Eggers van de Rijksuniversiteit Groningen. ‘De vragen zijn hypothetisch: de keuze heeft geen gevolgen.’ Daarom pasten Eggers en zijn collega’s het onderzoek aan. Ze gaven aan dat ze een op de 200 respondenten zouden uitloten, en de keuze daadwerkelijk zouden toepassen. ‘We verplichtten sommige mensen om Facebook gedurende een maand te verlaten, en controleerden of ze in die maand inderdaad niet inlogden. Als we de vraag zo stelden, lagen de bedragen om een dienst op te geven een pak hoger.’ 

In elk geval moeten de schattingen met een korrel zout genomen worden, geven de onderzoekers toe. Ze stelden de vragen aan tienduizenden mensen, maar om meer betrouwbare resultaten te krijgen zijn er veel meer respondenten nodig.

Vrienden = 700 euro/jaar

Dat een doorsneegebruiker 14.000 euro zou eisen als hij een jaar lang niet op een zoekmachine zou kunnen, betekent niet dat hij bereid is om datzelfde bedrag te betalen om het wel te gebruiken. ‘We weten uit andere studies dat de bereidheid tot betalen lager ligt’, zegt Eggers. ‘Dat hangt sterk van het inkomen af. Als iemand geen inkomen heeft, wil hij voor niets betalen.’

Zoekmachines, e-mail en sociale media lijken in het dagelijks leven onmisbaar, maar niet zo onmisbaar als het kleinste kamertje in huis. De onderzoekers peilden ook naar de waardering van niet-digitale zaken, zoals vrienden en toiletten. Om een jaar lang geen vrienden in levenden lijve te zien, volstaat een compensatie van amper 700 euro. Om een jaar lang niet langer toiletten in huis te hebben, wil de doorsnee Amerikaan een compensatie van 282.000 euro. En ja, ook dat is waarschijnlijk een onderschatting.