Waarom Gent ook bij de volgende verkiezingen nog met potlood en papier stemt
Foto: IMAGEGLOBE

Op 14 oktober moesten de Gentenaars nog altijd met potlood en papier stemmen. Ook bij de volgende verkiezingen in mei 2019 zal dat het geval zijn. De stad Gent wil geen 3 miljoen euro investeren in computers. 'Er zijn andere noden.'

Het is, zoals elke verkiezing, opnieuw lang wachten op de definitieve uitslag van de verkiezingen in Gent. Er is één centrumstad in Vlaanderen waar de stemmen maandagochtend niet definitief waren: Gent.

Heeft daar veel mee te maken: de 180.000 Gentenaars die in het stemhokje nog steeds een potlood en een groot blad papier voorgeschoteld kregen. Stemmen in Gent blijft op de ouderwetse manier gebeuren, en dat zal ook het geval zijn voor de verkiezingen in 2019.

De stad Gent kreeg al eens van de Vlaamse regering 1.500 gesubsidieerde stemcomputers aangeboden, in het jaar voor de verkiezingen in 2012. Het stadsbestuur vond dat toen te kort voor de verkiezingen om het nog op een goede manier te kunnen organiseren en wees het aanbod af. Het geld ging naar andere gemeenten.

3 miljoen euro

Gent is nog altijd vragende partij voor stemcomputers, maar er is momenteel geen aanbod vanuit Vlaanderen. Als de stad computers zou willen kopen, moet het bestuur die zelf betalen: dat kost 3 miljoen euro. Daarbij komt onderhoud, stockage van de computers en de opleiding van mensen om de computers te gebruiken tijdens de verkiezingen.

“We hebben beslist dat niet te doen”, zei Sofie Bracke (Open VLD), de Gentse schepen van Burgerzaken, in april aan De Gentenaar. “Drie miljoen is veel geld. Er zijn andere noden in de stad. We gaan geen drie miljoen euro uitgeven aan computers die één keer om de zes jaar gebruikt worden.”

30 uur tellen

Het gevolg is dat de stemmen in Gent met de hand geteld moeten worden, een enorme klus. Er mogen zo’n 180.000 Gentenaars stemmen. Er zijn ongeveer 3.000 mensen nodig om de stembusgang te begeleiden. De resultaten raken daardoor opnieuw zeer laat bekend in Gent.

In 2012 duurde het in Gent meer dan 24 uur na de stembusgang vooraleer alle stemmen geteld waren, terwijl in andere centrumsteden enkele uren na het sluiten van de stembussen de resultaten bekendgemaakt zijn.

Bracke: “Dat nadeel weegt niet op tegen een investering van drie miljoen euro. We stellen wel vast dat bijvoorbeeld in Nederland veiligheidsissues zijn rond stemcomputers en dat men er daar een stuk van terugkeert.”

Verschillend stemgedrag

Een ander nadeel is dat voor de Vlaamse, federale en Europese verkiezingen in mei 2019 ook nog op papier gestemd zal worden in Gent. Politicologen uitten daar al bedenkingen bij. De kieslijsten zijn dan in heel Oost-Vlaanderen dezelfde. Maar iemand in pakweg Eeklo zal met een computer stemmen, iemand in Gent op papier, op dezelfde lijst.

Herwig Reynaert, professor lokale politiek aan de UGent, noemde het vorig jaar in De Gentenaar ‘geen goede zaak’. Hij verklaarde toen: “Mensen stemmen licht anders op een computer dan met potlood en papier. Het stemgedrag verschilt, dat is voldoende gebleken.”

“Op papier staan alle namen op één blad. Op een computer moet je doorklikken om de lijsten op verschillende pagina’s te zien. Dat heeft een effect. Digitale kiezers geven minder voorkeurstemmen. Er waren al kandidaten met een plaats in het midden van een lijst die zich lijsttrekker van het tweede scherm noemen.”