GroenLinks grote winnaar in Nederland, lokale partijen vaakst winnaar
Jesse Klaver, partijvoorzitter van GroenLinks Foto: EPA-EFE/Bas Czerwinski
GroenLinks boekt een stevige winst bij de gemeenteraadsverkiezingen in Nederland. De partij is de grootste in Amsterdam, Utrecht, Haarlem, Nijmegen, Arnhem en Wageningen. Leefbaar Rotterdam wint in Rotterdam met overmacht, en zo'n lokale partij zegevierde in 164 van de 335 gemeenten.

Nederlandse kiezers uit 335 Nederlandse gemeenten konden woensdag hun stem uitbrengen voor een nieuwe gemeenteraad die het de komende vier jaar voor het zeggen krijgt. De ogen waren daarbij vooral gericht op de prestaties van de partijen in de grote centrumsteden, zoals Amsterdam, Rotterdam, Den Haag en Utrecht.

De lokale partijen hebben, met 97,5 procent van de stemmen geteld, verreweg de meeste zetels gewonnen. GroenLinks boekt een flinke winst en zegevierde in 12 gemeenten; ook de VVD van premier Rutte stijgt licht (winst op 41 plaatsen). D66, SP en de PvdA doen het iets slechter. Van de traditionele partijen rijft de christendemocratische CDA met 66 de meeste gemeenten binnen.

De partij Denk, die zich vooral richt op de Nederlanders van Turkse origine, doet het eveneens goed in de gemeenten waar ze voor het eerst meedeed. Zowel in Rotterdam, Amsterdam als Utrecht verzekert Denk zich van zitjes in de gemeenteraad.

In hoofdstad Amsterdam wordt GroenLinks met elf zetels de grootste partij. Tot vandaag had ze er zes. De grootste verliezer is er het links-liberale D66 van Alexander Pechtold. Ook de PvdA levert fors in en gaat van tien naar vijf zetels. Het Forum voor Democratie van Thierry Baudet komt met 2 zetels in de Amsterdamse gemeenteraad. Denk komt uit op drie zetels.

Ook in Utrecht wordt GroenLinks de grootste partij. De groenen winnen er 3 zetels en worden er met 12 van de 45 zetels de grootste partij van de stad. Ze wordt op de voet gevolgd door D66.

In Rotterdam blijft de partij Leefbaar Rotterdam de grootste, maar haalt wel de slechtste uitslag sinds de partij in 2002 voor de allereerste keer deelnam aan lokale verkiezingen. De partij staat op elf zetels. Leefbaar heeft een ruime voorsprong op de naaste concurrenten. Dat zijn VVD, PvdA, D66 en GroenLinks. Zij halen allemaal vijf zetels.

Nieuwkomer Denk haalt drie zetels. PVV, SP, CDA en NIDA staan op twee zetels. ChristenUnie-SGP, 50PLUS en de Partij voor de Dieren krijgen elk 1 zetel.

Sleepwet

Behalve voor hun gemeenteraad mochten de Nederlanders zich ook uitspreken over de zogenoemde ‘sleepwet’ in een referendum. Dat wetsvoorstel breidt de bevoegdheden van de Nederlandse inlichtingendiensten uit. Zo zouden zij bijvoorbeeld veel makkelijker digitale communicatie kunnen onderscheppen en afluisteren.

Met 80 procent van de stemmen geteld, ligt het aantal voor- en tegenstanders vrij dicht bij elkaar. 48,9 procent stemde tegen de wet tegenover 47,2 procent voor.

Het referendum van woensdag is slechts raadgevend. De regering is dus niet verplicht om het resultaat te volgen.