BNP Paribas Fortis ziet spaarrente stijgen
Foto: Vandercam Christophe
BNP Paribas Fortis houdt er rekening mee dat de rente op het spaarboekje zal stijgen. De bank past alvast haar balansbeheer aan om de rente-ommekeer zo pijnloos mogelijk te kunnen opvangen.

Na jaren van rentedaling en van een steeds lagere rente op het spaarboekje bereidt de Belgische banksector zich voor op een rente-ommekeer. Marktleider BNP Paribas Fortis gaat ervan uit dat de rente dit jaar in de lift zit. De bank verwacht dat de referentierente, de tienjarige Duitse rente, tegen eind dit jaar stijgt tot 1,50 procent, tegenover 0,60 procent nu.

Als dat gebeurt, zal ook de rente op de spaarboekjes verhoogd moeten worden. Die rente staat nu op 11 basispunten, dat is het wettelijk minimum. Een hogere spaarrente kost de banken geld. Voor de bank is het van belang dat ze, als ze een hogere rente moet betalen, ook een hogere rente kan verdienen op haar beleggingen.

BNP Paribas Fortis heeft alvast haar balansbeheer bijgestuurd om te kunnen inspelen op een stijgende rente. De bank heeft dat gedaan door de looptijd van haar beleggingen in te korten. ‘Dat kost ons op korte termijn geld’, zegt Filip Dierckx, de nummer twee van BNP Paribas Fortis. Maar als de rente stijgt, kan de bank dan haar geld vastzetten tegen een hogere rente. De bank wil vermijden op dat moment een balans te hebben waarbij ze voor vele jaren zelf weinig of geen rente-inkomsten ontvangt, terwijl ze zelf meer rente moet geven aan haar sparende klanten.

Door nu de looptijd van de activa in te korten mist BNP Paribas Fortis een stukje rentevergoeding dat ze zou kunnen verdienen door te kiezen voor langere looptijden. Omgekeerd houdt de bank haar kruit droog voor het ogenblik waarop de obligatierente effectief aantrekt. Het is een delicate oefening. ‘Het verleden leert dat periodes van rentestijging niet gemakkelijk zijn voor de banken’, zegt Dierckx.

Dat komt omdat, zodra banken een hogere vergoeding moeten geven op hun spaarboekje, meteen alle klanten voor hun volledig spaartegoed een hogere rente krijgen. Omgekeerd kan de bank zelf maar de nieuwe middelen die bij haar binnenkomen of middelen die nog niet vastliggen, vastklikken aan de hogere marktrente.

BNP Paribas Fortis zag afgelopen jaar al de rente-inkomsten teruglopen, waardoor de inkomsten met 2,3 procent daalden, zei ceo Max Jadot vrijdag. Ook ING Bank België had last van de lagere rente en zag de totale inkomsten met 3 procent omlaag gaan. KBC zag de rente-inkomsten met 3 procent dalen, maar compenseerde een stukje daarvan via Tsjechië. Belfius was de uitzondering en boekte een toename van de netto-rente-opbrengsten met 5 procent. Belfius had geanticipeerd op een aanhoudend lage rente via de aankoop van afgeleide producten. Die ‘hedging’ loopt stilaan ten einde, net als de periode van ultralage rente.

Kredietverliezen

KBC Bank zei vrijdag dat ze haar balansbeheer voorlopig niet bijstuurt. De bank gaat ervan uit dat spaarders heel veel wachtgeld op hun spaarboekje hebben staan dat ze, als de rente aantrekt, zullen beleggen in bijvoorbeeld tak 21-producten (spaarverzekeringen) of termijnrekeningen.

De banken wisten de druk op hun inkomsten deels te compenseren via kostenbeheersing én minder verliezen op de kredietportefeuille. De economie draait goed, waardoor banken nauwelijks te maken krijgen met bedrijven die niet in staat zijn aan hun kredietverplichtingen te voldoen. KBC verdiende zelfs geld aan de kredietverliezen door eerder aangelegde buffers terug te kunnen nemen. Bij BNP Paribas Fortis namen de kredietverliezen met 96 miljoen euro af en bedragen de kredietverliezen nu 18 basispunten. Bij ING Bank is dat nog 31 basispunten.

Sanering

ING Bank zag als enige de winst dalen. De bank zegt meer geïnvesteerd te hebben in haar transformatie. En er waren de uitzonderlijke kosten van de Luxemburgse dochter in verband met kasgeldfraude in het dossier-Hugo Van Praag.

Van de vier grootbanken heeft alleen ING voor een drastische sanering gekozen. Dat gebeurt vooral op basis van vrijwilligheid. Het aantal naakte ontslagen was beperkt tot 120. Voor 952 mensen ging het om vertrekregelingen zoals vervroegd vertrek of steun bij het opstarten van een eigen zaak. ING slankt haar kantorennet ook het meest drastisch af. Bij BNP Paribas Fortis verdwijnen dit jaar 67 kantoren, waarna er 680 overblijven. De bank vormt wel eigen kantoren om tot zelfstandige agentschappen. Tegen eind dit jaar moet 40 procent van het net uit zelfstandigen bestaan.

De belastingverlaging ten slotte kost de banken in eerste instantie geld, omdat fiscaal recupereerbare posten nu minder verrekend kunnen worden. Bij BNP Paribas Fortis kost dat 376 miljoen. Bij KBC was het 211 miljoen, bij Belfius 105 miljoen.